architectenkrant

Uitslag Thonet fotowedstrijd ‘214x214: de stoel die de wereld veroverde’: jury blij verrast met fantastische inzendingen

(1.2.2010) Meer dan 300 foto’s uit 19 verschillende landen zijn het bewijs: de wereldberoemde Weense koffiehuisstoel 214 (vroeger nr. 14) is nog altijd van deze tijd. Ter ere van de 150ste verjaardag van deze stoel organiseerde Thonet een fotowedstrijd (www.214x214.com). De laureaten werden half januari 2010 bekendgemaakt.

Op 14 januari 2010 koos de jury in de hoofdzetel in Frankenberg (Hessen, Duitsland) de winnaars. De jury bestond uit leden van de familie Thonet, het management van het bedrijf, ontwerper James Irvine en enkele externe consultants.

Van 15 april tot 31 december 2009 konden liefhebbers van deze klassieke stoel deelnemen aan de ‘214x214’ fotowedstrijd: ‘de stoel die de wereld veroverde’, door een foto van de koffiehuisstoel, samen met een persoonlijk verhaal over de stoel, in te sturen. Het resultaat is een panorama van vele facetten uit de hele wereld, van historische foto’s en moderne settings, tot humoristische en emotionele inzendingen. Deelnemers zijn afkomstig uit landen zoals Duitsland, Nederland, België, Luxemburg, Zwitserland, Italië, Oostenrijk, Zwitserland, Italië en zelfs uit de Verenigde Staten en Australië. De jury was enthousiast over het enorme aantal deelnemers en de kwaliteit van de inzendingen. “We waren blij verrast over het niveau van de inzendingen, het overtrof onze verwachtingen”, zegt Peter Thonet, een van de achter-achter kleinzonen van Michael Thonet. Zijn broer Philipp Thonet voegde hieraan toe: “Wat geweldig was zijn de zeer verschillende stijlen van fotograferen: van snapshots, tot keurige opstellingen, van collages tot stil levens, van foto’s met mensen, tot beelden uit de natuur en zelfs opnames in documentaire stijl.” Na spannend juryberaad zijn de winnaars geselecteerd.

De eerste prijs: Een ‘generatie-foto’

“Deze foto communiceert veel van de waarden die belangrijk zijn voor Thonet op een bijzonder mooie en natuurlijke wijze.” Deze deelnemers winnen een drie-daagse reis naar New York voor twee personen. De foto, ingestuurd door de Berlijnse architecten Martin and Christa Schönherr, toont een opa zittend op stoel Nr. 14 tegenover zijn kleinzoon zittend op de kindervariant model 14K. Deze foto staat voor waarden als traditie, vertrouwen en communicatie. Dat laatste was met name belangrijk in de beslissing van de jury “omdat mensen altijd gecommuniceerd hebben op Thonet stoelen, of het nu in traditionele koffiehuizen was of in moderne conferentiezalen” en dat is precies wat de foto uitstraalt. Verder heeft Thonet altijd meubelen gemaakt die van generatie op generatie werden doorgegeven en ook dit aspect komt aan bod bij deze foto. En tenslotte straalt deze foto simpelweg een prachtige sfeer uit en is bijzonder lief.”

De tweede prijs: Een erotische snapshot

“We werden betoverd door het commentaar van de fotograaf van deze foto, die aangaf dat alles eenvoudigweg prachtig staat bij zijn vriendin, zelfs de afdruk van het vlechtwerk van de 214”.

De fotograaf en zijn vriendin zijn uitgenodigd om Thonet in Frankenberg te bezoeken en te helpen hun eigen 214 te produceren. De tweede prijs, een uitnodiging om een bezoek te brengen aan de Thonet fabriek in Frankenberg, inclusief een workshop houtbuigen, gaat naar de jonge fotograaf Maxime Delvaux uit Brussel. Zijn stijlvolle foto toont de naakte achterkant van een jonge vrouw op de voorgrond. Pas na twee keer kijken wordt duidelijk dat in haar huid de afdruk staat van het vlechtwerk van de stoel. Op de achtergrond is de stoel zichtbaar. De jury was zeer enthousiast over deze foto en liet weten: “deze foto heeft een prachtige setting. Hij is verrassend en stijlvol en is zowel erotisch als subtiel.”

De derde prijs: Een alledaagse situatie

“Deze foto laat op humoristische wijze zien hoe mooi Thonet stoelen zijn, ook al worden ze gebruikt voor andere doeleinden dan waarvoor ze bestemd zijn, zoals bijvoorbeeld verhuizen.” De winnaar ontvangt een originele 214 klassieker. Deze foto laat twee koffiehuisstoelen zien die aan elkaar zijn verbonden door afzetlint om zo de stoep vrij te houden tijdens de verhuizing. “Wat we zo leuk vonden aan deze foto was de informele sfeer, de zwart-wit documentaire sfeer. Het geeft een echte, alledaagse situatie weer, die toevallig werd vastgelegd. Dit benadrukt nogmaals de boodschap dat Thonet stoelen een vanzelfsprekend onderdeel uitmaken van het dagelijks leven, ze gebruikt kunnen worden in vele situaties en je ze overal tegenkomt”, zo luidde het juryrapport.

Binnenkort: Verschillende publicaties en een reizende expositie
Een totaal van 20 inzendingen is beloond met een prijs en een extra aantal van 16 deelnemers heeft een plaats gekregen in de ere-galerij. Naast de eerste drie prijzen zijn nog meer fotografen met een prijs of eervolle vermelding beloond. Naast de hoofdprijs, tweede en derde prijs, geeft Thonet onder andere zilveren hangers van stoel 214 en exclusieve koffiemokken met afbeeldingen van Thonet stoelen cadeau. De 20 winnende foto’s en het verhaal achter deze foto’s worden gepubliceerd op de website van Thonet www.thonet.eu. Deze foto’s en verhalen zullen ook onderdeel uitmaken van een reizende expositie in Thonet showrooms overal ter wereld. De meest bijzondere foto’s maken ook kans om geselecteerd te worden voor een Thonet kalender voor 2011, die deze zomer uitkomt.

Wederopbouw Haïti duurt decennia

(1.2.2010) De wederopbouw van Haïti zal decennia duren. Dat zei de interim-leider van de VN-missie in het land, Edmond Mulet, vrijdag tegen de BBC. “We moeten niet beginnen met niks, maar met nog minder dan niks.”

Hij noemt de hulpverlening een hels karwei. Dat komt onder meer door het gebrek aan infrastructuur en een tekort aan voertuigen. De logistiek van de hulpoperatie is een ‘achtmerrie’ maar volgens hem gaat het elke dag beter.

Haïti werd op 12 januari getroffen door een zware aardbeving, waardoor mogelijk 200 000 doden vielen. Zeker 1,5 miljoen mensen raakten dakloos. Volgens de VN moet 75 procent van de hoofdstad Port-au-Prince weer worden opgebouwd.

Verschillende non-profitorganisaties op het gebied van architectuur zijn momenteel (op eigen initiatief) bezig plannen te maken voor de wederopbouw. Daarnaast kondigde het Nederlandse Prins Claus Fonds vorige week aan de schade aan het cultureel erfgoed te gaan onderzoeken.

Een week eerder pleitte een Nederlandse architect om te bouwen met lichtere materialen in het getroffen land.

Bron: ANP en Architectenweb

Onderzoek Architects Council of Europe : laat de publieke sector architecten in de steek?

(1.2.2010) De vereniging Architects’ Council of Europe voerde in december van vorig jaar (2009) een onderzoek uit naar de impact van de economische crisis op het architectenberoep. Voornaamste conclusie hieruit is dat het beroep in de steek wordt gelaten door de openbare sector. Ondanks beloften die gedaan werden op Europees en nationaal niveau om te investeren in de bouwsector, wordt een merkelijke daling verwacht van uitgaven door de openbare sector in de bouw.

Volgens het onderzoek zijn architecten nu meer pessimistisch over een heropleving van opdrachten vanuit de publieke sector dan op welk ander moment in 2009 dan ook. Slechts 16% van de ondervraagde architecten gelooft in meer publieke opdrachten, tegenover 26% in september 2009. Dit toont aan dat openbare overheden zich niet lijken vast te houden aan hun engagement om meer te investeren in het bouwen of renoveren van gebouwen om de Europese economie uit het slop te helpen. Deze tendens is tegenstrijdig met het Europese Economic Recovery Plan dat eind 2008 werd aangenomen, noch met de bevestiging dat de strijd tegen de klimaatsverandering prioritair moet zijn.

41% van de ondervraagde architecten verklaart dat ze sinds september 2008 hebben moeten snoeien in hun personeelsbestand. 17% verwacht dat nog te moeten doen gedurende de komende drie maanden. Dit beeld lijkt in overeenstemming met het feit dat slechts 22% van de architectuurbureaus méér opdrachten verwacht in het eerste kwartaal van 2010. 33 % denkt dat het werk zal afnemen.

Wat betreft particuliere woningbouw (wat bijna de helft uitmaakt van het totale werk van de architecten) is 16% optimistisch en 47% pessimistisch. Commerciële opdrachten(23% van het totale werkvolume) worden door 58% van de ondervraagden pessimistisch ingeschat. Slechts 12% ziet hun commercieel werk toenemen.

Het ACE voert een dergelijk onderzoek elk kwartaal uit, om na te gaan wat de impact is van de economische crisis op het Europese architectenberoep. Ook in 2010 zal het ACE deze polls uitvoeren, zodat ze aan de hand van het eventuele groeiende optimisme en de positieve verwachtingen voor het werkvolume het eind van de crisis kunnen inschatten. Het meest recente onderzoek, dat van december 2009, is veruit het meest pessimistische, gezien het aanvankelijke vertrouwen in de publieke sector die zijn beloften niet helemaal kan hardmaken.

www.ace-cae.eu

Architect en oppositieleider Mousavi ontslagen als hoofd van Kunstacademie in Teheran

(25.1.2010) Het Iraanse Supreme Court Council of Cultural Revolution heeft oppositieleider Mir-Hossein Mousavi ontslagen als hoofd van de Kunstacademie van Teheran, en dit vermoedelijk in opdracht van president Mahmoud Ahmadinejad.

Mousavi is een succesrijk artiest en architect. Hij staat aan het hoofd van de academie sinds de oprichting in 1998. Hij ontwierp ook de gebouwen van de academie. Zijn ontslag stuit op groot protest van zijn collega’s van de faculteit. 27 van de 30 leden, onder wie ook Mousavi’s echtgenote en twee gereputeerde filmregisseurs, dreigen met ontslag uit solidariteit.

De faculteit verving Mousaviq door Ali Moallam Damghani, een dichter die het regime gunstig gezind is. Er werden enkele wijzigingen in de statuten van de academie aangebracht, die de overheid meer controle geven over de werking van de academie.

De academie biedt naast tentoonstellingen, publicaties en een radioprogramma, seminaries in muziek, drama, traditionele kunsten, architectuur en kunstfilosofie.

Gehry trekt zich terug als ontwerper voor Museum van Tolerantie in Jeruzalem

(25.1.2010) Frank Gehry heeft zich teruggetrokken als architect van het zeer omstreden Museum van Tolerantie in Jeruzalem. Volgens de Amerikaan heeft zijn beslissing niets te maken met de felle protesten tegen het project op de locatie van een oude islamitische begraafplaats. Onder meer enkele vooraanstaande collega-architecten spraken zich uit tegen de plannen.

World Architecture News stelt op basis van een verklaring door de opdrachtgever dat Gehry van het project is gehaald. De ‘huidige economische realiteit’ dwingt het Simon Wiesenthal Centre (SWC), dat het museum laat bouwen, tot een ander ontwerp, zegt oprichter rabbi Marvin Fier. “Het is de juiste beslissing,” aldus Fier. “Maar het goede nieuws is dat het project vooruit gaat. We hebben een fantastische site in het hart van Jeruzalem en we kunnen onze energie nu helemaal toespitsen om Jeruzalem en het Israëlische volk een project te bezorgen dat van cruciaal belang is voor hun toekomst. Helaas zal het niet Frank Gehry zijn die het museum zal ontwerpen. Hij heeft tot nu toe fantastisch werk geleverd.” De nieuwe architect zal weldra bekend gemaakt worden.

Gehry zegt hier wegens werkzaamheden aan andere projecten geen tijd in te kunnen steken. Het SWC is momenteel op zoek naar een andere architect voor het museum. Ook Gehry stelt in een mededeling dat de beslissing niets te maken heeft met de politieke gevoeligheden rond het project.”

Het uitbundige ontwerp van Gehry op een gevoelige plaats riep de nodige afkeer op bij prominente architecten als Will Alsop, Charles Jencks of Richard MacCormac. Het museum zou eerder een demonstratie van Israëls hegemonie over de Palestijnen dan een ‘museum van tolerantie’ zijn.

Daarom tekenden deze architecten samen met een pak andere opposanten van het project een petitie, maar een hoog gerechtshof heeft beslist dat de bouw toch mag doorgaan. De reden hiervoor is dat er bijna vijftig jaar geleden ook al plannen waren om op dit voormalige kerkhof een parkeerplaats te bouwen, en er toen ook geen bezwaar was.

Bronnen: Architectenweb, World Architecture News.

Kubuswoningen Blom worden beschermd monument

(19.1.2010) Rotterdam heeft de kubuswoningen van architect Piet Blom aangewezen als gemeentelijk monument. De markante bebouwing aan de Bovenblaak is daarmee het jongste monument van de stad. Tussen 1978 en ’84 werden de woningen gebouwd, waardoor het precies 25 jaar is geleden dat ze werden opgeleverd.

Volgens Rotterdam vormden de kubuswoningen ‘het ideale antwoord’ op de vraag naar kleinschaligheid in het na de oorlog gebouwde nieuwe stadscentrum. ,,Ze markeren volgens het college de omslag in het denken over de wederopbouw van de binnenstad en zijn daarom van grote cultuurhistorische waarde.”

In de ook wel Blaakse Bos genoemde kubusbebouwing zijn zeventig huishoudens ondergebracht, evenals enkele bedrijfsruimten. De bewoners en passanten kunnen gebruik maken van een binnentuin.

De 38 kubuswoningen boven de Blaak nabij de Oude Haven in Rotterdam zijn gebouwd tussen 1982 en 1984, naar een ontwerp van de bekende Nederlandse architect Piet Blom (1934-1999) na een eerste presentatie van de plannen in 1978. Het ontwerp is een variant op de Helmondse kubuswoning. Het viaduct op één hoog heet officieel de Overblaak, maar het hele complex staat bekend als het Blaakse Bos. Het complex omvat naast de kubuswoningen ook enkele grotere kubussen, een woontoren die bekend staat als Het Potlood en een woonflat. De naam van het complex verwijst naar de visie van de architect, waarin elke woning een boom voorstelt en het totale complex een bos. Het idee was een soort dorp in de grote stad, een veilige omgeving waarin diverse functies waren ondergebracht. Winkels, bedrijfjes, een school en speelruimte voor kinderen beneden op het verkeersvrije wandelgebied en wonen daarboven. De interactie tussen het private en openbare leven kan volgens het idee bijzonder groot zijn vanwege de schuine ramen in de huizen.

Burj Dubai plechtig ingehuldigd

(19.1.2010) Abu Dhabi, een van de Verenigde Arabische Emiraten, gaf buurland Dubai 6,8 miljard euro of 10 miljard dollar om zijn schulden af te lossen. Slechts enkele dagen later werd de Burj Dubai ingehuldigd, de hoogste toren ter wereld. De toren werd herdoopt tot Burj Kalifa, naar de leider van Abu Dhabi, uit erkentelijkheid voor diens financiële injectie in het land.

De Burj Dubai is een ontwerp van het in Chicago gevestigde Skidmore, Owings & Merrill LLP (SOM), dat ook onder meer de Sears Tower in Chicago ontwierp. De wolkenkrabber in Dubai is 828 meter hoog van de basis tot aan de top van de SPIRE en is officieel erkend als het hoogste gebouw ter wereld in alle vier de categorieën die de Councilof Tall Buildings and Urban Habitat (CTBUH) bepaalt.

De Executive Director van de CTBUH Anthony Wood: “De Burj Dubai is het resultaat van een culminatie van een ongelooflijk technisch en architecturaal avontuur. Nooit eerder overtrof een hoogste gebouw ter wereld zijn voorganger met meer dan zestig meter. In dit geval is de Burj 300 meter hoger dan de vorige recordhouder, de CN Tower. Het is ook de eerste keer dat een voornamelijk residentieel gebouw naar de titel grijpt, alhoewel een dergelijk typegebouw zich eigenlijk nog beter leent voor extreme hoogbouw (kleinere vloerplaten, minder liften vereist…). Wat de duurzaamheid van het gebouw betreft zegt Wood: “Het is misschien niet helemaal eerlijk om een ontwerp dat al meer dan tien jaar oud is, te toetsen aan de huidige,steeds sneller evoluerende normen inzake duurzaam bouwen. Dichter wonen is één van de oplossingen in de strijd tegen de opwarming van de aarde en energiegebruik. En wonen en werken in een wolkenkrabber is een mooi voorbeeld van “densiteit”.

SOM ontwikkelde een nieuw system, de Buttressed Core, dat het architectenbureau in staat stelt op economisch verantwoorde wijze dergelijke hoogtes te realiseren. SOM staat bekend om zijn ervaring met super-hoge gebouwen, zoals de Sears Tower in Chicago en Jin Mao in Shanghai.

Europarlement in Straatsburg heeft opnieuw problemen

(19.1.2010) Het gebouw van het Europarlement in Straatsburg heeft opnieuw problemen met plafonds. Enkele grote plafondplaten in de kantoren van een groep Nederlandse ambtenaren zijn naar beneden gevallen. ”Als daar iemand had gezeten, was die waarschijnlijk dood geweest'', aldus een ambtenaar.

De ambtenaren waren op het moment van het incident nog afwezig of onderweg. Zo'n twintig tot dertig bureaus zijn verplaatst naar de gangen. Een woordvoerster van het parlement stelt dat een deel van het plafond losliet door lekkage tijdens werkzaamheden.

Zo'n anderhalf jaar geleden stortten grote betonnen dakdelen op de vergaderzaal van de Europarlementsleden. Wegens het risico en reparaties kon het parlement toen ruim twee maanden niet in Straatsburg vergaderen.

Het gebouw is ontworpen door het Franse AS Architecture Studio.
bron: ANP

Vitra Design Museum twintig jaar

(2.12.2009) De tentoonstelling Antibodies toont heel toepasselijk een overzicht van twintig jaar werk van Fernando en Humberto Campana.

Deze maand viert het Vitra Design Museum in Weil am Rhein haar twintigjarig bestaan. Als een van de eerste designmusea ter wereld heeft het zijn steentje bijgedragen aan de emancipatie van de ontwerpdiscipline en het ontsluiten van design voor het grote publiek.

Belangrijk onderdeel van het museum is de eigen collectie designmeubels van ontwerpers als Verner panton, Charles Eames en George Nelson. De collectie is een van de belangrijkste designverzamelingen ter wereld.

Vandaag de dag geldt het museum als een van de leidende instituten voor architectuur- en designtentoonstellingen, met een programma waarin de mogelijkheden van duurzame en nieuwe technologieën en het laten oplossen van de grenzen tussen kunst en design centraal staan. Sinds haar opening is het aantal bezoekers bijna verviervoudigd, van 23.000 naar 86.000.

World Architecture Festival 2009

(9.11.2009) De Zuid-Afrikaanse architect Peter Rich is de grote winnaar geworden van het World Architecture Festival, dat op 4, 5 en 6 november in Barcelona werd georganiseerd. Het Mapungubwe Interpretation Centre werd uitgeroepen tot beste gebouw van alle genomineerde inzendingen. Het Belgische BURO II valt voor de tweede keer op rij in de prijzen, deze editie met het Mero Beach Project op het eiland Dominica.

Drieëntwintig awards werden uitgereikt in evenveel categorieën. Vier projecten kregen een tweede award, nl. het Mapungubwe Interpretation Centre (Zuid-Afrika) van Peter Rich Architects werd uitgeroepen tot Best Building of the Year, het Spanish Pavilion in Shanghai van Miralles Tagliabue EMBT (Spanje) kreeg de prijs Future Project of the Year, de Corian Super-Surfaces Showroom (Italië) door Amanda Levete Architects (VK) won de Interiors and Fit Out of the Year en de Arena Zagreb in Kroatië door Upi-2m (Kroatië) won de prijs Structural Design of the Year.

Een overzicht van de andere laureaten vindt u op www.worldarchitecture.com. Enkele opvallende winnaars zijn het restaurant Tusen in Ramundeberget in Zweden, gebouwd op de skipistes dichtbij het Helags en Skarsgebergte met het uitzicht van een berkenhouten blokhut. Ook het podium – de TKTS Booth – op Times Square in New York viel samen met de herinrichting van het Father Duffy Square in de prijzen. Een ontwerp van Perkins Eastman, Choi Ropiha, William Fellows (PKSB) en Dewhurst MacFarlane and Partners.

www.worldarchitecturefestival.com

mies
World Building of the Year : Mapungubwe Interpretation Centre, Zuid-Afrika door Peter Rich Architects (Zuid-Afrika).

mies
Future Project of the Year: Spanish Pavilion, Shanghai
door Miralles Tagliabue EMBT (Spanje).

mies
Interiors Fit Out of the Year: Corian Super-Surfaces Showroom, Italië
door Amanda Levete Architects (Verenigd Koninkrijk).

mies
Structural Design of the Year: Arena Zagreb, Kroatië
door Upi-2m (Kroatië).

mies
Holiday: Restaurant Tusen, Zweden door Murman Arkitekter ab (Zweden).

mies
New and Old: TKTS Booth en het herinrichting van Father Duffy Square
(New York) door Perkins Eastman (VS), Choi Ropiha (Australië),
William Fellows/PKSB en Dewhurst MacFarlane & Partners.

mies
Mero Beach Project, Dominica door BUROII (België).

Beschuttende kunst

Foto © Christopher Thomond/Guardian

(2.11.2009) Europa’s grootste kunstgalerie heeft meer dan 50 ton kunstwerken geleverd die geplaatst zijn op een parcours in de bossen van noord-Engeland. Om het bezoekers iets comfortabeler te maken, ontwierp de Londense architect David Adjaye voor de gelegenheid een fietsenstalling, op zich ook een kunstwerk. Die shelter is de hoogst gelegen in zijn soort in Groot-Brittannië.

“De opdracht bestond erin om een erg praktische schuilplaats te ontwerpen, die de bezoekers moet beschermen tegen de typische Engelse weersomstandigheden,” aldus Peter Sharpe, curator van het kunst en architectuurprogramma van het Kielder bos. Het bevindt zich op een

Het is een opvallend stuk architectuur, dat fietsers en wandelaars een degelijke beschutting biedt. Als je in deze buurt nog maar eventjes halt houdt, kan je het flink kou krijgen. Maar gelukkig is er Adjaye’s project.”

Adjaye, die een kantoor heeft in Berlijn en New York, heeft één zijde van de schuilplaats ingevuld met houten lamellen die refereren naar de “vorm” van het bos met zijn ranke, rechte dennen. Een trechter aan de binnenkant beschermt de bezoeker tegen de wind die uit alle richtingen mag komen.

Je kan van binnen naar buiten kijken, zonder zelf gezien te worden. Via houten luidsprekers kunnen de bezoekers naar de versterkte geluiden van het woud luisteren.

Een ander architecturaal kunstwerk dat op het parcours te zien is, is de 55/02 een fel oranje schuilplaats ontworpen door sixteen*(makers), een consortium van de Londense Bartlett School of Architecture. Het ziet eruit als een hoopje stalen paddestoelen en het is genoemd naar de geometrische coördinaten op de kaart.

Onder de sculpturen ook een enorm houten hoofd en gigantische stoelen die in een sequentie roteren, zoals de wieken van een Chinook helikopter. Ze zijn te zien in het Kielder reservoir, tussen de Schotse grens en Hadrian’s Wall.

Dit project is het vervolg op een initiatief dat vorig jaar genomen werd. Toen sloegen kunstenaars en architecten de handen in elkaar om er het Kielder observatorium op te richten. Dat heeft twee telescopen waar je kan genieten van één van Engelands minst vervuilde luchten en een aantal fraaie vergezichten.

Wie de openlucht galerie heeft bezoeken, is best fit genoeg. Het parcours rond het meer is zo’n 27 mijl (= … km) lang en het park is zo’n 62000 hectare groot. Maar volgens de medewerkers wordt het initiatief geapprecieerd door bezoekers van uit alle uithoeken van de wereld.

www.adjaye.com

 

Nieuw elan voor Maison de la Roche van Le Corbusier

(26.10.2009) Na een renovatieperiode van één jaar is het maison La Roche in Autueil bij Parijs opnieuw opengesteld voor publiek. De werken omvatten onder meer de restauratie van het schrijnwerk, het herstellen van de kleuren en de lichtwerking.

Het huis bevindt zich op het einde van een doodlopend straatje in Autueil, een voorstad van Parijs. Het werd in 1923-1924 gebouwd als tweewoonst voor Raoul La Roche, een vriend van Le Corbusier en voor het gezin de broer van de architect, Albert Jeanneret. In het huis van La Roche was nog een woon-eenheid ingebouwd voor het gezin van de inwonende butler. La Roche was een bankier en een kunstliefhebber. Het huis werd ontworpen om er de collectie van La Roche in onder te brengen. In 1928 werd een uitbreiding voorzien in de vorm van een galerie.

Ondanks de moelijke ligging en geometrie van het terrein , lang en smal, slaagde Le Corbusier erin om er een echt meesterwerk van te maken. Het zou een sleutelmoment in zijn carrière worden.

Le Corbusier, die carte blanche had gekregen, heeft er de basisprincipes van zijn architectuur in verwerkt: de kolommen waarop zowel het huis als de galerij zijn gebouwd, het fenêtre en longeur (bandraam), de daktuin, de glazen gevel en het plan libre of de vrije organisatie van het grondplan. Ook kenmerkend voor de stijl van Le Corbusier is het hellende vlak dat de bezoeker leidt naar een mezzanine die een overzicht biedt op de kunstcollectie. De theatrale hal biedt zicht op drie etages, zodat zichtbaar wordt hoe de volumes in elkaar grijpen.

De grote uitdaging van de renovatie was om het oorspronkelijke kleurenpalet terug te vinden. Men is er in geslaagd na intensief opzoekingswerk, met onder meer de analyse van het pigment van ter plaatse voorzichtig verwijderde fragmenten door een gespecialiseerde restauratrice.

De woning is tegenwoordig eigendom van La Fondation Le Corbusier. Het gedeelte van Raoul La Roche is tentoonstellingsruimte, het huis van Albert Jeanneret is ingericht als kantoorruimte.

www.fondationlecorbusier.fr

Kunstwerk als gevelisolatie

(26.19.2009) SoDD is een installatie van architect Edouard François. Het is een ecologische habitat die werd voorgesteld tijdens het meest recente Foire Internationale d’Art Contemporain (FIAC) in Parijs (22-25 oktober jl.).

De bedoeling van François is een gezellige, intieme sfeer te creëren zonder enige invloed op het milieu. De structuur bestaat uit een houtskelet met FSC-label (Forest Stewardship Council of duurzaam bosbeheer), houten modules werden geassembleerd als gigantische stenen in variabele vormen en afmetingen. De buitenschil is een rubberen membraan gespannen over een isolatie van cellulose waten (een natuurlijke isolator uit gerecycleerd papier) en voorzien van gevulkaniseerde fotovoltaïsche cellen. Het rubber is recycleerbaar en UV- en ozon-bestendig en bestand tegen extreme temperaturen. SoDD heeft de ambitie een nieuwe duurzame oplossing te zijn voor de constructie of renovatie van onder meer woningen en kantoren en bovendien snel en gemakkelijk bouwbaar.

De enkele vierkante meters die op de stand van het FIAC tentoongesteld waren, werden uiteindelijk verkocht voor 90 000 euro.

www.edouardfrancois.com

RIBA Stirling Prize 2009 voor Londens kankercentrum van Richard Rogers

(19.10.2009) Een kankercentrum in Londen, ontworpen door Richard Rogers, is uitgeroepen als laureaat van de internationale RIBA Stirling Prize for Architecture, één van de meest belangrijke architectuurprijzen in Brittannië.

De prijs wordt elk jaar uitgereikt door het Royal Institute of British Architects. De jury roemde het Maggie’s Centre omwille van zijn uitgesproken niet-klinische maar integendeel huiselijke sfeer. “Het kon evengoed een private woning zijn in een Fins woud in plaats van een gezondheidscentrum,” klonk het bij monde van de jury.

Nog uit het juryrapport: “De positieve spirit van het centrum krijgt vorm door een kloek dak dat over de muren zweeft en zo een reeks intieme binnentuinen, pleintjes en dakterrassen overspant. Het diepe oranje van de gevels versterkt het effect van een beschermende arm rond het gebouw. Zo wordt het een aparte plek zonder dat het zijn plaats in de stad ontkent.”

Maggie’s Centre was één van de twee projecten waarmee Rogers Stirk Harbour + Partners in de shortlist stond. Het andere gebouw was het wijnbedrijf Bodegas Protos (Spanje). Rogers won in 2006 ook al de Stirling Prize voor de Madrileense luchthaven Barajas.

De Stirling Prize is – behalve de 20 000 pond die het hem oplevert – vooral ook een morele opsteker, gezien de polemiek met Prins Charles waar hij eerder dit jaar in betrokken was (zie eerdere newsletters) en waarin hij werd afgerekend op een (te) moderne architectuur voor een gebouwencomplex in het Londense Chelsea District door de traditionalistisch gezinde Royal.

Nochtans bleef ook deze editie van de RIBA Stirling Prize niet gespaard van kritiek. In de krant The Guardian verscheen op de dag van de prijsuitreiking een artikel waarin stond dat de organisatoren van de Prize traditionalistische architectuur geen kans geven, in tegenstelling tot de voorkeur van het publiek. De beschuldiging komt in dit geval van Robert Adam, een prominente traditionele architect, die een duidelijke verwaarlozing voelt ten opzicht van de stijl die hij aanhangt. Ruth Reed, de voorzitter van het RIBA, pareerde deze kritiek met de melding dat er simpelweg weinig traditionalistische projecten waren ingediend, omdat bouwheren zelden dergelijke architectuur vragen. Ze voegde eraan toe dat traditionele gebouwen vaak erg duur zijn en gebruik maken van niet-duurzame materialen. Eén van de Stirling juryleden stelde dat het niet de bedoeling is dat de Stirling Prize aanleunt bij de publieke opinie. “De Stirling Prize is niet de bekroning van het populairste gebouw.”

De andere genomineerde projecten van de Stirling Prize zijn:
5 Aldermanbury Square, Londen, ontwerp: Eric Parry Architects.
Fuglsang Kunstmuseum, Denmark, ontwerp: Tony Fretton Architects.
Kentish Town Health Centre, Londen, ontwerp: Allford Hall Monaghan Morris.
Liverpool One Masterplan, Liverpool, ontwerp: BDP.

De winnaar van vorig jaar was het Accordia woningcomplex Cambridge, England, ontworpen door Alison Brooks Architects, Feilden Clegg Bradley en Maccreanor Lavington.

Bronnen: The Guardian / CBC News

Paviljoen van wijndozen

(12.10.2009) Op de Amsterdam Biënnale 2009 – die opent op vrijdag 16 oktober - wordt in twee dagen tijd een paviljoen van wijndozen gebouwd. Woensdag startte de bouw van de door DUS Architects ontworpen constructie, vrijdag wordt het paviljoen geopend. Het idee van het ontwerp verwijst naar diverse tradities en fenomenen zoals eten uit de muur, de Duitse Weinerei en het idee van de folly. DUS wil met het gebruik van wijndozen een folly neerzetten volgens zijn meest oorspronkelijke concept, met als belangrijkste doel: een plezierige, inspirerende ontmoeting. In het paviljoen kan de bezoeker een glas kopen, zelf wijn tappen en na afloop een zelfgekozen bedrag betalen, in navolging van de Duitse fenoneem ‘Weinerei’.

De Weinerei is een idee dat zijn oorsprong vindt in onder andere de Berlijnse wijk Kreuzberg. Het kan beschouwd worden als een illustratie van het fenomeen de ‘informele stad’, omdat de Weinereis ontstonden in leegstaande panden. DUS Architects gaat hiermee de mogelijkheid van een Weinerei en de kansen van de ‘informele stad’ in Amsterdam testen.

Verder refereert het paviljoen aan een typische Nederlandse traditie van ‘eten uit de muur trekken’ en tegelijkertijd naar de toekomst van een interactieve gevel.

Amsterdam Biënnale is onderdeel van Mediametic, een organisatie die zich bezighoudt met culturele ontwikkelingen die gepaard gaan met nieuwe technologieën en vice versa.
DUS Architects fungeert binnen Mediametic als gids voor buitenlandse geïnteresseerden in kunst en design. In het kader van de Amsterdam Biënnale vertegenwoordigen zij met hun paviljoen de stad Amsterdam.

Mediametic wil met de Amsterdam Biënnale de draak steken met alle biënnales in de wereld. Een representant van je land te zijn, is ouderwets, aldus Jans Possel van Mediametic.

De biënnale opent vrijdag met de paviljoens van Kabul, Napels, Amsterdam, Melbourne, Belgrado, Boston, Talinn en Brooklyn. De Biënnale is een work in progress, want elke week worden er nieuwe paviljoen bijgebouwd. Meer dan dertig internationale curatoren laten er hun visie over hedendaagse kunst in hun stad zien. De Biënnale blijft open tot 13 december.

Bron + beeld: DUS Architects (via www.architectenweb.nl)

www.dusarchitects.com – www.mediamatic.net

Rolf.fr in Eindhoven

Mobile Bubble Bar, Tortona april 2009 Foto: frankhanswijk.nl

(12.10.2009) Rolf.fr transformeert oude meubels. Door er stukken af te zagen en er nieuwe onderdelen aan toe te voegen. Rolf.fr werkt met gedateerde meubels, bijvoorbeeld uit een erfenis, die anders geen plaats meer zouden krijgen in het hedendaagse interieur van een jongere generatie.

Door de meubels te transformeren krijgen ze een nieuwe betekenis zonder hun emotionele waarde te verliezen. Tijdens de Dutch Design Week (17-25 oktober) is het resultaat te bezichtigen in het Klokgebouw, hal 2.

Rolf.fr is het pseudoniem van Rolf Bruggink, die samen met Marnix Van der Meer in 2003 het architectenbureau ZECC architecten uit Utrecht oprichtten.

www.dutchdesignweek.nl – www.rolf.fr

Staalbouwwedstrijd 2009 – Luxemburg

(5.10.2009) De winnaars van de vierde Staalbouwwedstrijd Luxemburg 2009 zijn bekend. België en Luxemburg wisselen elkaar jaarlijks af in deze wedstrijd. In vijf categorieën werden prijzen uitgereikt voor gebouwen op Luxemburgs grondgebied (met uitzondering van 1 categorie). Er werd ook een speciale renovatieprijs uitgereikt. De gebouwen zijn gerealiseerd tussen 1 mei 2007 en 30 april 2009. Een greep uit de winnende en genomineerde projecten.

Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen (4de uitbreiding) (categorie niet-residentieel) – ontwerp: Dominique Perrault architecte, Parijs, Bureau CJ4 (Dominique Perrault Architecte, Paczowski & Fritsch, m3 architectes), architectes associés, Luxemburg
In het Europees Hof van Justitie zijn de hoogste gerechtsorganen van Europa ondergebracht. Sinds zijn intrek in het ‘Paleis’, een stalen constructie ontworpen in 1972 naar modernistische vormgeving, namen de activiteiten van dit Hof constant toe. Gevolg gevend aan deze groei, hebben zich drie gebouwen toegevoegd aan het oorspronkelijk met weervaste staal beklede gebouw; in 1998 het Erasmusgebouw, vervolgens het Thomas-Moore-gebouw (1993) en tenslotte in 1994 het gebouw C. Geconfronteerd met nieuwe behoeften aan kantoren en infrastructuur, besloten de overheden in 1996 een Europese wedstrijd uit te schrijven voor de bouw van de vierde uitbreiding van de oorspronkelijke site.
"Deze vierde uitbreiding verenigt op meesterlijke wijze het geheel van gebouwen van het Europees Hof van Justitie. De volumes scheppen een grootsheid die niet overladen is, ze geven het prestige van de instelling gestalte en versterken het stadslandschap. Staal is enerzijds nadrukkelijk aanwezig bij de slanke portieken van de ‘ring’ en anderzijds verstandig gebruikt bij de staalbetonstructuur van de tweelingtorens. Het project geeft ook een de grote meerwaarden van staal aan door bij de renovatie van het ‘oude paleis’ het merendeel van de staalstructuur te hergebruiken." motiveert de jury.

Verbouwing van een oude drukkerij tot eengezinswoning (winnaar in de categorie specifieke elementen van de staalbouw) – ontwerp: kaell architecte, Luxemburg
Een van de grootste uitdagingen van dit project was om een nieuwe trap te ontwerpen die aansloot op de industriële architectuur van dit pand uit de jaren dertig. De wenteltrap is uitgevoerd in geplooid en gelakt staal, ‘wit op wit’, en is het meesterstuk van het huis geworden. Met een slanke, eenvoudige structuur die het licht weerkaatst, lijkt de trap naar de twee hoger gelegen verdiepingen nog het meest op een beeldhouwwerk in het hart van de leefruimte.

Het Wurth-huis (genomineerd in de categorie specifieke elementen van de staalbouw) – ontwerp: Hermann & Valentiny and Partners, Remerschen
Het huis is grotendeels beglaasd en transparant, maar krijgt een krachtige en robuuste uitstraling dankzij de 2mm dikke weervast stalen schil die het huis beschermt zoals het pantser van een schaaldier. Het huis staat ‘vastberaden’ op een helling van de wijnstreek aan de rand van Wormeldange, een van de bekendste dorpen van de Moezelstreek en het centrum van de Luxemburgse Riesling. Het eerste wat opvalt is de roestkleur die, naargelang van het seizoen, past bij de andere kleuren in de omgeving of er juist een mooi contrast mee vormt.

Overdekte bushaltes in Mamer – (laureaat in de categorie specifieke elementen van de staalbouw)

De nieuwe campus ‘Kinneksbond’ in Mamer, aan de rand van Luxemburg-stad, strekt zich uit over een oppervlakte van 7,5 ha. De site telt drie scholen (een peuterschool, kleuterschool en basisschool), een kinderopvang met schoolrestaurant, een sporthal, verschillende sportterreinen en binnenkort een cultureel centrum. Om het openbaarvervoersnet te vervolledigen en een goede bereikbaarheid van het nieuwe complex te garanderen, zijn twee gelijksoortige bushokjes gebouwd. Beide bushokjes zijn gerealiseerd in slanke staalelementen met het oog op een sobere, lichte en transparante architectuur die aansluit bij de nieuwe gebouwen en de groene omgeving. Ze bestaan uit negen overspanningen met een breedte van 2,87 m die elk worden Met zijn uitgepuurde structuur integreert het bushokje zich harmonieus in de nieuwe site van de campus Kinneksbond. De stalen structuur en de grote afdekplaten in glas zijn opgevat in minimale secties en met een grote zorg voor detail, zodat het geheel een voorbeeldige en fijne grafische vormgeving krijgt.

www.infosteel.be

Inschrijvingen 'International VELUX® Award' 2010 van start

(5.10.2009) Internationale wedstrijd voor architectuurstudenten rond thema daglicht aan vierde editie toe. De vierde editie van de tweejaarlijkse ‘International VELUX Award’ staat in de startblokken. Onder het thema “Light of tomorrow”, roept VELUX® ook nu weer architectuurstudenten wereldwijd op om creatief én duurzaam te werken met het daglicht als bron van energie en gezondheid. Inschrijven kan tot eind januari 2010.

Daglicht en frisse lucht in functie van levenskwaliteit staan centraal in de visie van VELUX. Deze Award is dan ook een stimulans voor architectuurstudenten om de grenzen van het thema ‘daglicht’ af te tasten en, waar mogelijk, te verleggen. Een manier om een beter inzicht te ontwikkelen in deze steeds belangrijkere bron van licht en energie.

De wedstrijd is niet ingedeeld in bepaalde categorieën, het gebruik van VELUX-producten is zelfs niet verplicht. Elke deelnemer kan vrij zijn of haar eigen accenten leggen, van bouwontwerp tot nieuwe ideeën over daglicht in urbanisatieprojecten en zelfs heel abstracte concepten. De focus kan liggen op esthetiek, functionaliteit, duurzaamheid of de interactie tussen de gebouwen en hun omgeving.

Voor studenten en docenten
De interesse voor de Award groeit sprongsgewijs met elke editie, van 557 inzendingen in 2006 (een verdubbeling ten opzichte van 2004) naar 686 in 2008. Daarvan bekroonde de jury 20 winnaars uit 12 verschillende landen. Deze Award is bedoeld voor de studenten én hun docenten. De projecten moeten namelijk de steun genieten van een docent van een architectuurschool, en de laureaten worden bekroond als een winnend team. Het totale prijzengeld van de Award bedraagt 30.000 euro. Een jury van architecten uit alle uithoeken van de wereld en met de meest uiteenlopende visies beoordeelt alle projecten.

De Award wordt georganiseerd in samenwerking met de International Union of Architects (UIA) en de European Association for Architectural Education (EAAE).

Studenten moeten zich inschrijven vóór 1 februari 2010 en hun projecten indienen vóór 3 mei 2010. Meer informatie en actuele updates zijn terug te vinden op www.velux.com/iva .

Termietenhoop als inspiratiebron voor nieuwe architectuur

(28.9.2009)Tijdens het recente London Art Pestival – een evenement waar kunst en insecten centraal staan – werd begin september een levensgrote termietenhoop gebouwd. Het is een perfecte replica van een Namibische termietenhoop, gebaseerd op het onderzoekswerk van Dr. Rupert Soar en TERMES (Termite Emulation of Regulatory Mound Environments by Simulation), een internationaal expertenteam. Het paviljoen – waar mensen kunnen door wandelen – is een project van Softroom Architects, Freeform Engineering, Atelier One, Chris Watson, Haberdasherylondon, KLH en Pestival.

Het is gemaakt van CLT (Cross Laminated Timber) van Oostenrijks sparrenhout, wegens zijn duurzaamheid en betaalbaarheid.

Volgens de architecten is de specifieke vorm van een termietenhoop een inspiratiebron voor nieuwe vormen van architectuur. Niet alleen is de het een “bouwwerk” dat de interne omgeving controleert en reguleert, termieten gebruiken bovendien alleen herbruikbare energie. De architecten denken dat dit onderzoek en deze reuzengrote maquette het onderzoek naar nieuwe bouwtechnieken kan stimuleren.

www.softroom.com

Hadid wint Praemium Imperiale voor architectuur

(28.9.2009) Sterarchitect Zaha Hadid verstevigt haar status eens te meer. Ze krijgt de prestigieuze Praemium Imperiale Award for Architectuur van de Japan Art Association. “Het is echt een eer voor mij om die erkenning te krijgen van de Japan Art Association”, was haar commentaar. “Mijn werk in Japan is cruciaal geweest voor de evolutie van mijn ontwerpen elders in de wereld. Ik zal altijd dankbaar blijven voor de steun die ik aan het begin van mijn carrière kreeg. Mijn Japanse klanten deelden mijn passie voor architectuur en stonden mij toe om onderzoek te doen en met krachtige ontwerpen voor de dag te komen. Zij waren geïnteresseerd in de complexiteit van die ontwerpen, en dat was essentieel voor de ontwikkeling van ons repertoire. Door middel van onze architectuur kunnen we mensen enthousiast en warm maken voor nieuwe ideeën.”

Op 22 oktober ek. worden de prijswinnaars plechtig ontvangen op de Awards Ceremony in Japan, in aanwezigheid van de beschermheer van de Japan Art Association, prins Hitachi, de broer van de Japanse keizer. Elke laureaat krijgt een prijs van 16 miljoen yen (een kleine 115 000 euro).

Hadid volgt hiermee Peter Zumthor op, die de prijs in 2008 kreeg. Eerdere laureaten waren onder meer Frank Gehry, Renzo Piano, David Hockney, James Stirling, Anthony Caro, Andrew Lloyd Webber, Richard Attenborough, John Gielgud, Peter Brook, Richard Rogers en Norman Foster.

www.zaha-hadid.com

Mecanoo bekroond met twee 'Chicago Athenaeum prizes'

© Christian Richters

(15.9.2009) Het project Fifty Two Degrees en het Wei-Wu-Ying Center for the Peforming Arts is de laureaat van de prestigieuze International Architecture Award 2009, een initiatief van Chicago Athenaeum Europe. Het museum ontving deze editie meer dan 1000 kandidaturen in de categorieën nieuwbouw, landschapsarchitectuur en stadsplanning. In november 2009 zullen alle gelauwerde gebouwen tentoongesteld worden in Firenze (Italië) in het kader van het symposium “The City and the World”. Nadien reist de tentoonstelling Europa rond.

Fifty Two Degrees werd gebouwd in Nijmegen. Het combineert technologie, wetenschap en cultuur in een unieke omgeving die uitnodigt tot ontmoeting en samenwerking. Het werd ontworpen met een menselijke en duurzame aanpak wat betreft de locatie, de architectuur en de materialisatie en het gebruik. De eerste fase werd gerealiseerd in 2006.

Het ontwerp voor het Wei-Wu-Ying Center for Performing Arts is geïnspireerd door de Banyan bomen op de site (het Wei-Wu-Ying Metropolitan Park). Het Centrum zal onder meer een concerthal en een operazaal bevatten met een totale capaciteit van 6 150 zitplaatsen. Er is ook een openluchttheater. De constructie is voorzien voor dit jaar nog en de bouwwerken zouden duren tot in 2013.

Het ontwerpbureau Mecanoo Architecten werd opgericht in Delft in 1984 en stelt meer dan 90 professionals op het gebied van architectuur, interieurdesign, stadsplanning, landschapsarchitectuur en architecturale engineering te werk. Het kantoor wordt geleid door de stichter Francine M.J. Houben. Mecanoo heeft projecten over de hele wereld en een waaier aan gebouwentypologieën, waaronder bibliotheken, theaters, stadsontwikkelingsprojecten, residentiële buurten, private villa’s, academische gebouwen, kantoren en zelfs een kapel.

www.mecanoo.com

Eindhoven bijna design-hoofdstad van de wereld

(31.8.2009) De gemeente Eindhoven is alleen nog met de Finse stad Helsinki in de race om de titel 'World Design Capital 2012'. Voor de verkiezing stelden 47 steden zich kandidaat. Met de titel 'World Design Capital' versterkt Eindhoven de sociaal-economisch ontwikkeling van de stad door design in te zetten op maatschappelijke vraagstukken, technologische innovaties en stedelijke ontwikkeling. Ook biedt het Eindhoven, als centrumstad van de Brainport-regio, een internationaal podium om het designprofiel te promoten. Zo ontstaan nieuwe samenwerkingsverbanden, projecten en innovaties die bijdragen aan een betere, duurzamer en zorgzamer samenleving.

In augustus bezocht een delegatie van de Icsid (International Council of Societies of Industrial Design) Eindhoven om een goed beeld te krijgen van Eindhoven als designstad.

Design hotspot
Met de kandidaatstelling en finaleplaats geeft Eindhoven, in het Designjaar 2009, een sterke impuls aan de ambities om haar positie als design hotspot van Europa verder uit te bouwen. De finaleplaats van Eindhoven biedt ook kansen voor Nederland om Dutch Design internationaal nog meer op de kaart te zetten. Wanneer Eindhoven de titel mag gaan dragen zal ook worden samengewerkt met Amsterdam en Rotterdam.

Het bidbook met als thema 'Creating a Caring Society' beschrijft die ambities en de ideeën hoe Eindhoven design nog meer kan inzetten om de sociale, maatschappelijke en economische ontwikkelingen in de stad te stimuleren. 'World Design Capital' wordt georganiseerd door Icsid. Deze tweejaarlijkse titel is bedoeld om steden te stimuleren hun ambities met design te laten zien en verder te ontwikkelen.

Design in Eindhoven is zichtbaar in designiconen als de Design Academy Eindhoven (door Time Magazine betiteld als 'School of Cool'), de topdesignstudio Philips Design, het vermaarde Van Abbemuseum, de faculteit Industrial Design van de Technische Universiteit Eindhoven en een jaarlijks drukbezochte Dutch Design Week.

2009 International Torsanlorenzo Prize – laureaten bekend

(24.8.2009) De laureaten van de editie 2009 International Torsanlorenzo Prize werden tijdens de eerste helft van augustus bekend gemaakt. De internationale Prijs werd gecreëerd om landschapsdesign en de kwaliteit van openbare en private groene ruimtes te promoten. De competitie is open voor architecten en landschapsarchitecten die bij een beroepsvereniging in hun land zijn geregistreerd. De jaarlijkse prijs wordt ondersteund door de International Union of Architects / l’Union Internationale des Architectes (IUA / UIA). Twee prijzen werden telkens in volgende categorieën uitgereikt: landschapsdesign, openbare groene ruimte, private tuinen en parken.

De internationale jury werd dit jaar voorgezeten door Lars Nyberg (Zweden), voorzitter van de European Foundation of Landscape Architects. De UIA werd vertegenwoordigd door één van zijn vice-voorzitters, Kazuo Iwamura (Japan).

Laureaten
Landschapsdesign
• Eerste Prijs: voetpad in Manresa, Catalonië. Architecten Pere Santamaria Garcia, Mireia Palomas, Pilar Toll i.s.m. Gemma Torras, Francesc Rubi (Spanje).
• Tweede Prijs: Lotus lake wetland park in Tieling, China. Architecten Jie Hu, Yixia Wu i.s.m. ingenieurs Lushan Lu, Yi Han (China)
• Vermelding: Lankheet landgoed. Architecten Berno Strootman en René van der Velde, i.s.m. Thijs van der Zouwen (Nederland).

Openbare groene ruimte
• Eerste Prijs: “Rio Hortega” ziekenhuistuin in Valladolid (Spanje). Architecten Luis Vallejo Garcia-Maurino, Sacramento Garcia Pastor, Guaria Canon i.s.m. ir. Javier Menendez (Spanje).
• Tweede Prijs: Freedom Park in Salvokop, Zuid-Afrika. Architecten Graham Young, Anton Combrie, Annamari Combrie en Andrew Kerrin i.s.m. John Barnard, Erica Van Den Berg, Marco Cianfanelli (Zuid-Afrika)
• Vermelding:
Kirckberg Central Park. Architecten Peter Latz, Aleth de Crecy, Stefanie Hackl, Christine Rupp-Stoppl (Luxemburg)
Renaca Norte Natural Park in Chili. Architecten Carla Ruttimann, Cecilia Rencoret, en Beatriz Majluf (Chili).

Private tuinen in steden en voorsteden:
• Eerste Prijs: Le Barroux in Carpentras, Frankrijk. Architect Anthony Paul (Frankrijk)
• Tweede Prijs: “Countryside by the sea”-tuin in Potenza Picena, Italië. Architecten Carlotta Montefoschi, Maria Cecilia Villanis Ziani en Niccolo Cau (Italië).

Premio Internazionale Torsanlorenzo: www.premiotorsanlorenzo.it - info@premiotorsanlorenzo.it.
Info: www.uia-architectes.org

Architect Charles Gwathmey overleden

©Photo: Diane Bondareff/The New York Times – Charles Gwathmey

(24.8.2009) Charles Gwathmey, een architect die bekend staat voor zijn invloedrijke modernistische woningontwerpen en beroemde klanten, waaronder Steven Spielberg, is begin augustus op 71-jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van kanker.

Gwathmey behoorde in de jaren zestig samen met onder meer Meyer, Graves en Eisenman tot The New York Five, een groep modernistische architecten. Hij stond aan het hoofd van het architectenbureau Gwathmey, Siegel & Associates Architects. Eén van zijn bekendste ontwerpen is de renovatie van Frank Lloyd Wrights Guggenheim Museum in New York in 1992. Gwathmey ontwierp drie jaar later het Museum voor Hedendaagse Kunst in Noord-Miami en de Astor Place-toren in de East-Village in Manhattan (2005).

Hij was één van de architecten die een ontwerp voorstelde voor de World Trade Center site in New York, samen met Richard Meier, Peter Eisenman en Steven Holl.

Gwathmey ontving verschillende architectuuronderscheidingen en doceerde architectuur in binnen- en buitenland.

bronnen: Wikipedia / The New York Times

Architectuur ter ere van Ban Ki-Moon

(30.6.2009) Het project UN Peace Park is een initiatief van de stad Chungju ter ere van de huidige secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-Moon, die geboren werd in Chungju (Zuid-Korea).

Het project moet een nieuw cultureel landmark worden voor de stad, langs de oevers van de rivier Namhangang en ten noorden van het Natural Park Tangeumdae. Het erebetoon kadert in de bouw van het nieuwe UN Memorial Hall.

Het UN Memorial Hall is een ellipsvormig gebouw met een maximale diameter van 60 meter. Het bestaat uit acht bouwlagen en een kelderverdieping. Hart van het gebouw is een auditorium met 1 500 zitplaatsen en een aantal kleinere conferentiezalen. Het auditorium biedt zicht op het Natuurpark Tangeumdae. De spiraalvormige helling biedt onderdak aan een tentoonstelling die de geschiedenis van de Verenigde Naties reconstrueert van 1945 tot nu.

De UN Globe zal ingeplant worden in een boomgaard met 182 appelbomen, representatief voor de lidstaten van de Verenigde Naties.

Het focuspunt van dit project is de stad Chungju in miniatuur, in het hart van de site. De locatie van de miniatuurstad wordt beschouwd als het epicentrum van de concentrische cirkels die de verschillende evenementen van het park verenigen, zoals de Stone Collection (Suseok) en het research centrum.

bron: World Architecture

Cultureel Centrum Niemeyer officieus in gebruik

(23.6.2009) Officieel gaat het gebouw pas open in 2010, maar nu al worden verschillende activiteiten en evenementen georganiseerd in het Cultureel Centrum Niemeyer in Avilés in het Spaanse Asturias, een ontwerp van de ondertussen 101 jaar oude Oscar Niemeyer. Onder meer Cassandra’s Dream, de jongste film van Woody Allen gaat er in wereldpremière.

Het Centrum zal de functie vervullen van een global art village. Het wordt het grootste kunstforum van Europa en zal programma’s afstemmen of uitwisselen met centra in Londen, Parijs, New York, Sydney, Tokio en Hong Kong.

“El Centro Cultural Internacional Oscar Niemeyer: een centrum van kennis en artistieke creatie dat zal bijdragen aan de economische heropleving van het stedelijk gebied en aan het proces van industriële transformatie in het estuarium van Avilés,” aldus de website van het Centro. Avilés, dat meedingt naar de titel van Europese Culturele Hoofdstad 2016, wil hiermee Bilbao achterna, dat met zijn Guggenheim museum onmiddellijk een toeristische trekpleister werd.

Het is natuurlijk even afwachten of dit project, gesteund door de Spaanse overheid en het bestuur van Asturias, dezelfde uitstraling gaat krijgen als die het Museo Guggenheim heeft gekregen. Ook dat was een boegbeeld van de herinrichting van een vroegere industriehaven.

De bouw van het centrum vereiste een investering van minimaal 30 miljoen euro en wordt gebouwd langs de rivier op de plek waar voorheen hoogovens stonden. Het slangvormige gebouw heeft onder meer een conferentiezaal met 1 000 zitplaatsen en de grootste tentoonstellingszaal heeft een oppervlakte van 4 000 m². Het dak komt 20 meter hoog.

De Braziliaanse architect Oscar Niemeyer was o.a. de ontwerper van de stad Brasilia. Hij ontving in 1989 de Asturias-prijs voor Kunsten. Met de bouw van dit centrum wordt de herkomst en de relatie van de architect met Asturias benadrukt. Niemeyer noemt het cultuurcentrum zelf zijn belangrijkste Europese project.

Exit Chelsea Barracks – Rogers boos

(15.6.2009) Qatar Diar, de bouwpromotor die optrad voor de emirs van Qatar, hebben het prestigieuze project Chelsea Barracks in Londen afgeblazen. Er is al heel wat te doen geweest rond het project.

De hetze begon met een vlammende kritiek van Prins Charles op de te moderne vormgeving. Daarop protesteerden een aantal wereldvermaarde architecten in een gezamenlijke brief met de niet mis te verstane boodschap dat de kroonprins zich niet moest moeien. Nu reageren de vorsten van Qatar heel kordaat door het hele project gewoon te annuleren, als een rechtstreeks gevolg van de uitspraken van Charles.

Op zijn beurt is architect Rogers, die het gewraakte project ontwierp, op zijn minst 'not amused'. Hij wil een onderzoek naar de bemoeienis van de Britse kroonprins in verband met dit project en met architectuur in het algemeen. Rogers krijgt hierin de volle steun van het RIBA (Royal Institute of British Architects), die net als Rogers vindt dat de prins hier heel ondemocratisch te werk is gegaan. Tegenstand krijgt hij dan weer van de Chelsea Barracks Action Group die de architect zelf ondemocratisch gedrag verwijt door zich niet aan de bouwvoorwaarden te houden en hogere gebouwen te voorzien dan toegelaten.

Wordt wellicht nóg vervolgd.

Bronnen: Le moniteur – Building – De Telegraaf

Ontdek het huis van de toekomst volgens Daniel Libeskind

(15.6.2009) Architect Daniel Libeskind bouwt een eigen versie van het huis van de toekomst. De Villa Libeskind wordt een schoolvoorbeeld van duurzame ontwikkeling.

De Berlijnse onderneming Proportion is initiatiefnemer van het project en zal het huis commercialiseren. Opzet van het plan is om een lage energie-huis te bouwen volgens het sleutel-op-de-deursysteem. Het resultaat is een asymmetrische constructie op twee niveaus die met brio de compatibiliteit aantoont tussen een uitzonderlijke architectuur, de toepassing van natuurlijke energiebronnen en een puike energetische performantie.

De villa is gerealiseerd in hout en geprepatineerde zink voor het dak en de brede gevels. Materialen waarvan de esthetische en milieuvriendelijke kwaliteiten een kans verdienen in de woningbouw. De bouw van het huis gebeurde met een beperkt energiegebruik en uitstoot van schadelijke stoffen, het heeft een lange levensverwachting, het onderhoud is quasi nul, het recylagegehalte loopt op tot 97%. Kenmerken die op de duur standaard zouden moeten worden in de bouwsector. www.daniel-libeskind.com - www.rheinzink.fr

Bron: Le Moniteur

Russia Tower wordt parkeerplaats

(15.6.2009) De bouw van Europa’s hoogste toren lijkt definitief te worden afgeblazen. De plek waar de 612 meter hoge Russia Tower zou komen te staan, wordt ingericht als parkeerterrein. Dat meldt de Britse website Architects Journal.

Deze opmerkelijke wijziging in het bestemmingsplan kan mogelijk worden verklaard door de financiële problemen bij ontwikkelaar Russia Land. In oktober vorig jaar werd duidelijk dat het bedrijf ruim 1,4 miljoen euro tekort kwam voor de financiering van het project. Oliemaatschappij Sibir Energy bood twee maanden later financiële hulp aan, maar deze deal mislukte wegens mogelijke belangenverstrengeling. De directeur van Russia Land bleek tevens aandeelhouder van het energiebedrijf.

In februari werd duidelijk dat het project minstens vier jaar achter op schema ligt. Nu lijkt de door Foster + Partners ontworpen toren er helemaal niet meer te komen. Het architectenbureau heeft tot nu toe ieder commentaar geweigerd.

Bron: Architects Journal

London eye wordt duurzamer en milieuvriendelijker

(1.6.2009) Het Londen Eye, een reuzenrad in Londen, krijgt een opknapbeurt ter waarde van 12,5 miljoen pond (bijna 14,5 miljoen euro) om het duurzamer en milieuvriendelijker te maken. Het werd tien jaar geleden ontworpen door David Marks, Julia Barfield, Malcolm Cook, Mark Sparrowhawk, Steven Chilton en Nic Bailey.

De plannen voor deze upgrade ontstonden vier jaar geleden. Toen werd één van de capsules verwijderd om na te gaan welke invloed ze hadden ondergaan van vijf jaar “draaien”. Na de opknapbeurt zouden de capsules 15 tot 20 jaar moeten meegaan zonder “groot onderhoud”.

Het is de bedoeling dat elke capsule één voor één wordt aangepast, zonder dat het rad stilgelegd wordt. Via de Thames zal elke capsule getransporteerd worden naar een atelier in Worcester. Tijdens de herstelperiode wordt iedere verwijderde capsule vervangen door een niet-operationele capsule, zodat het rad altijd compleet lijkt.

De 32 capsules krijgen een betere en meer milieuvriendelijke ventilatie en verwarming en een aantal technische snufjes, zoals multi-media en wi-fi faciliteiten. Bedoeling is om het rad met een maximale efficiëntie te laten draaien en tegelijk zijn ecologische voetafdruk te verzwakken. De werken beginnen deze zomer en moeten voltooid zijn in 2012, het jaar dat Londen de Olympische Zomerspelen organiseert.

Het London Eye bevindt zich op de zuidelijke oever van de Thames tegenover de parlementsgebouwen in Londen. Het werd in 1999 gebouwd ter gelegenheid van de millenniumwisseling in 2000. Het wordt om die reden ook wel Millennium Wheel genoemd. Het Eye was bij de opening het grootste reuzenrad ter wereld. Het is 135 meter hoog, weegt 15 000 ton en heeft 32 gesloten capsules. Ondertussen hebben nieuwere reuzenraden het London Eye in hoogte overtroffen. De hoogste ter wereld is op dit moment de Singapore Flyer met zijn 165 meter.

Een ritje op het Eye duurt 34 minuten. Het rad, dat jaarlijks zo’n 6 000 rondjes maakt, draait traag genoeg zodat het nooit hoeft te stoppen voor het in- en uitstappen van de passagiers.
Het rad werd geprefabriceerd op verschillende plaatsen in Europa. De cabines werden in Frankrijk gemaakt door een specialist in skiliften, het glaswerk komt uit Italië. De 23 meter lange middenas werd in Tjechië geconstrueerd, de stalen velg, de poten (310 ton), de aandrijving en de besturing komen uit Nederland. Duitsland maakte de lagers.
In 2000 werd het rad bekroond met de Nationale Staalprijs.

Bronnen: Design Build Network, Wikipedia, www.londoneye.com

Foster wint prestigieuze Asturias-prijs

(25.5.2009) De Britse architect Sir Norman Foster heeft één van de meest prestigieuze prijzen in Spanje in de wacht gesleept, de Prins van Asturië prijs voor Kunsten. Foster versloeg 25 andere genomineerden uit elf landen, onder wie de actrice Vanessa Redgrave.

De Prijs, inclusief een bedrag van 50 000 euro wordt officieel overhandigd door de Spaanse kroonprins Felipe in okober. Foster (73) is bekend voor zijn ontwerpen in staal en glas, zoals de Londense Swiss Re toren (bekend als The Gherkin) en de Millennium Bridge.

Andere projecten zijn de restauratie van de Reichstag in Berlijn, de luchthaven in Hong Kong en de viaduct van Millau in Frankrijk.

“Esthetische kwaliteit”
De prijs gaat jaarlijks naar een individu of een groep wiens werk in architectuur, film, dans, visuele kunsten of andere kunstvormen een “opmerkelijke bijdrage levert tot het culturele erfgoed”. De laureaat werd bekend gemaakt in Oviedo in de noordelijke Spaanse provincie Asturië door juryvoorzitter Jose Llado.

Volgens Llado heeft de jury Foster uitgeroepen als laureaat omdat zijn werk esthetische kwaliteiten, intellectuele reflectie en dialoog tussen territorium en bewoners combineert door een originele beheersing van ruimte, licht en materie.

Andere artiesten op de shortlist waren de Spaans Catalaanse singer-songwriter Joan Manuel Serrat, de Spaanse filmmaker Carlos Saura, de Amerikaanse beeldhouwer Richard Serra en de Spaanse componist Cristobal Halffter.

Vorig jaar ging de Asturias-prijs naar El Sistema, een openbaar gefinancierd netwerk van Venzolaanse jeugdorkesten, dat jongeren uit (kans)arme buurten van straat wil halen.

De Asturias-prijs wordt ook uitgereikt in andere categorieën zoals literatuur, sociale wetenschappen, wetenschappelijk onderzoek, communicatie, internationale samenwerking, openbare diensten en sport.

Bron: BBC news

Thonet brengt tijdloze schommel ligstoel S 828 opnieuw uit in beperkte oplage van 25 exemplaren ter ere van 25-jarig bestaan Thonet bv Nederland

S 828 -
ontwerp: Torben Skov, 1988
(19.5.2009) Thonet neemt de door Torben Skov in 1988 ontworpen schommel ligstoel “stil leven”, ook bekend als model S 828, na ruim 20 jaar opnieuw in productie, in een, voor de Benelux beperkte oplage van 25 genummerde en gesigneerde exemplaren. De keuze voor dit aantal exemplaren is vanwege het 25 jarig bestaan van Thonet in Nederland. Een speciaal productlabel en een met de hand gesigneerd echtheidscertificaat garandeert deze beperkte oplage voor de Benelux en maakt van deze stoel een collector’s item.

Dit tijdloze, individuele ontwerp, destijds ontworpen voor gebruik in de woonomgeving, is verleidelijk door de combinatie van het eenvoudige zitelement uit weersbestendige polyester band en het royale gebogen onderstel van nauwkeurig bewerkte verchroomde stalen buizen. De bijnaam “stil leven” staat voor de dubbelfunctie van ligstoel en schommelstoel. Als men de ligstoel wil veranderen in de schommelstoel, is dit gedeelte eenvoudig van het frame te halen en 180 graden om te draaien tot de schommelstand. Ontspanning en flexibiliteit zijn gecombineerd met eenvoudige en dynamische lijnen, waardoor de schommel ligstoel een functioneel en representatief design object is.

De schommel ligstoel werd geproduceerd van 1988 tot 1995 en kreeg in 1988 een onderscheiding voor de hoge ontwerpkwaliteit van het Design-Zentrum Nordrhein-Westfalen. Maten van de ligstoel zijn 62 x 158 x 93 cm en van de schommelstoel 62 x 180 x 93 cm.

Torben Skov
Torben Skov, geboren in 1947, studeerde grafische vormgeving aan de School of Design in Kopenhagen. In 1971 begon hij zijn eigen ontwerpstudio en werkte als freelancer. Als schilder was Skov tot 1978 actief en zijn werk was te zien in talrijke tentoonstellingen. Skov is bekend door zijn markante en innovatieve vormgevingsactiviteiten voor boeken, posters, covers en postzegels, die vanwege de aanstekelijke eenvoud overtuigen. Sinds 1984 werkt Skov ook als meubelontwerper. Hij ontving internationale erkenning voor zijn werk. Hij ontwierp toonaangevende meubels voor onder meer Fritz Hansen, Montana en Thonet.

www.thonet.nl

Guggenheim in Lego

(25.5.2009) 50 jaar na zijn overlijden is de naam en het oeuvre van Frank Lloyd Wright levendiger dan ooit. Ter gelegenheid van de opening van een overzichtstentoonstelling van Wrights werken, in zijn “eigen” Guggenheim Museum in New York, werden twee Lego-modellen voorgesteld van het Guggenheim Museum en het Fallingwater project. Hiermee gaat een lang gekoesterde wens van de Frank Lloyd Wright Foundation in vervulling. Qua merchandising is de merknaam Frank Lloyd Wright niet aan zijn proefstuk toe. De jaarlijkse omzet van aan de architect gerelateerde objecten en gadgets bedraagt zo’n 15 miljoen dollar.

Lego ging voor de Guggenheim en Fallingwater-modellen in zee met Adam Reed Tucker, de 37-jarige oprichter van Brickstructures Inc.. Tucker – die zich bij zijn initialen A.R.T. laat noemen ontwierp de mini-modellen. De voormalige architect – die zichzelf omschoolde tot een “architecturaal kunstenaar” stond ook borg voor eerdere modellen uit de Architecture-reeks van Lego, zoals de Sears Tower, het John Hancock centrum, de Taj Mahal en de Eiffeltoren. “Lego wordt algemeen beschouwd als speelgoed,” aldus Tucker, “maar deze reeks modellen tilt het merk naar een ander, rijper, eleganter niveau.”

De Lego-Guggenheim bevat 210 stukjes, waaronder spiraal-vormige onderdeeltjes waarmee de interne ziggurat kan worden gebouwd. De geraamde kostprijs is 39,99 dollar. Eind juni komt ook het Fallingwater-model op de markt. De 811 stukjes, inclusief een waterval in helder plastic, zijn te koop voor 99,99 dollar. Behalve een handleiding met bouwinstructies zijn de producten ook voorzien van een fotoboek.

Info: www.brickstructures.com - bron: Chicago Tribune

SHoP ARCHITECTS wint de 2009 National Design Award

©The Porter House, New York, NY, 2003. Foto: Seong Kwon.

(18.5.2009) SHoP ARCHITECTS uit New York werd uitgeroepen tot laureaat in de categorie Architecture Design van de 2009 National Design Award, georganiseerd door het Smithsonian's Cooper-Hewitt National Design Museum.

De Architecture Design Award is een onderdeel van de Amerikaanse National Design Awards die jaarlijks worden uitgereikt door Cooper-Smithsonian National Design Museum. Er gaan ook prijzen naar onder meer interieur-, landschap-, communicatie-, product- en modedesign en duurzame ontwikkeling. De laureaten zijn nu al bekend gemaakt en hun projecten zullen deel uitmaken van een tentoonstelling die open gaat in oktober van dit jaar, samen met het begin van de vierde jaarlijkse National Design Week (18 - 24 oktober 2009). De architectuurprijs wordt uitgereikt aan het New Yorkse SHoP Architects.

SHoP Architects, opgericht in 1996, is een bureau met ongeveer 60 medewerkers,. SHoP wil complex theoretisch design transformeren in gemakkelijk begrijpbare constructiemodellen. Hun denktank heeft de ontwerpers verder gebracht dan het louter vormgeven. Ook software design, branding, vastgoedontwikkeling en ontwikkeling van nieuwe duurzame technologieën behoren tot hun actieterrein. De architecten van SHoP zijn actief op het veld en in de pedagogie. Hun engagement bestaat erin om het hele bouwproces uit te dagen, ze willen nieuwe generaties architecten duidelijk maken dat esthetiek en technologische vooruitgang elkaar niet noodzakelijk uitsluiten. Op dit ogenblik werken ze aan een twee mijl lang waterfront park langs de East River in New York en zijn ze bezig met projecten voor het Fashion Institute of Technology en Goldman Sachs, beide in Manhattan en Google in Mountain View (Californië). Recent afgewerkte projecten zijn onder meer Garden Street Lofts in Hoboken (New Jersey), het Hangil Book House in Seoul (Zuid-Korea), The Porter House in New York City en SanLiTun in Beijing.

Het Cooper-Hewitt National Design Museum is het enige museum in de Verenigde Staten dat exclusief gewijd is aan historisch en hedendaags design. Het werd opgericht in 1897 door Amy, Eleanor en Sarah Hewitt, de kleindochters van de industrieel Peter Cooper – als deel van de de Cooper Union for the Advancement of Science and Art. Het museum is een tak van het Smithsonian sinds 1967. Het museum presenteert indringende perspectieven op de impact van design op het dagelijkse leven door actieve educatieve programma’s, tentoonstellingen en publicaties.

www.nationaldesignawards.org/2009/

Kroon van Vrijheidsbeeld in New York weer toegankelijk

(12.5.2009) Het symbool van vrijheid en democratie in de haven van New York was om veiligheidsredenen sinds de aanslagen van 11 september 2001 op het World Trade Center in New York gesloten. In 2004 gingen de museumgalerij en het uitzichtspunt van het beeld op een eilandje voor Manhattan weer open. Verder naar boven konden bezoekers echter niet.
Door de smalle trap, waarmee het hoogste punt bereikt wordt, is er geen manier om de kroon snel te verlaten in geval van nood. Daarom kan niet iedereen naar boven. Een loting bepaalt wie omhoog mag.
Het Vrijheidsbeeld is ontworpen door Gustave Eiffel, de ontwerper van de naar hem genoemde toren in Parijs. Het was een geschenk van Frankrijk aan de Verenigde Staten. Het beeld was het eerste wat miljoenen immigranten van hun nieuwe land zagen.

bron: de Volkskrant?

Zumthor en MVRDV go UK

(12.5.2009) De kersverse winnaar van de Pritzker Prize Peter Zumthor is bezig aan zijn eerste Britse gebouw. Hij levert een bijdrage aan een momenteel nog geheim project van Living Architecture, waaraan ook MVRDV deelneemt. Zumthors woning van steen en glas komt nabij het dorpje Chivelstone in het graafschap Devon.

Zumthor is op voordracht van de Britse architect Adam Caruso (Caruso St. John) aangezocht om deel te nemen aan het project, waarbij luxe woningen voor een groter publiek worden gerealiseerd.

Door heel Engeland worden woningen van min of meer gerenommeerde architecten gebouwd. MVRDV ontwerpt een woning in het oostelijk gelegen Suffolk, evenals het Noorse JVA. In Norfolk wordt een woning naar ontwerp van Hopkins Architects gebouwd en in een niet genoemde plaats in het graafschap Kent verrijst een woning van NORD Architecture. Officieel worden alle details van het Living Architecture-project eind deze maand bekend gemaakt, maar op de website Building Design zijn alle ontwerpen al te zien.

bron: Architects Journal

Winy Maas ontvangt internationale onderscheiding

(4.5.2009) Winy Maas is onderscheiden met een Fellows Honorary Fellowship van het AIA’s College in San Francisco, Californië. De onderscheiding wordt uitgereikt aan internationale architecten die hebben bijgedragen aan het beroep, niet alleen als individu, maar ook voor de architectuur en de samenleving op een internationaal niveau.

Samen met Winy Maas ontvingen Jo Coenen van JCCA Architecten, Smiljan Radic Clarke (Chili), Bruno Gabbiani van Studio Gabbiani Associati en Manfredi Nicoletti van Studio Nicoletti (Italië) de Honorary Fellowship.

Maas is een van de oprichters van het Rotterdamse architectenbureau MVRDV. Op dit moment werkt het architectenbureau in de Verenigde Staten aan een reeks huizen die een vloedgolf kunnen weerstaan in New Orleans. De huizen worden gebouwd in opdracht van de ‘Make it Right’-stichting, een initiatief van acteur Brad Pitt. Winy Maas is ook één van de tien architecten die een voorstel lanceerde voor het “nieuwe” Parijs 2030 op initiatief van president Sarkozy.

www.mvrdv.nl


OMA in Azië

(4.5.2009) Het Television Cultural Centre (TVCC) in Beijing zal worden herbouwd, nadat het grotendeels werd vernield door een brand op 10 februari van dit jaar. Het gebouw dat direct naast het hoofdkantoor voor de Chinese Staatstelevisie staat, stond nog in de steigers en was bijna afgewerkt. De hoofddraagconstructie van de toren is niet beschadigd door de brand.

In het 169 meter hoge TVCC gebouw is een 95 000 m² groot programma ondergebracht, bestaande uit het Mandarin Oriental hotel, een tv-theater met 1 934 zitplaatsen en enkele studio's. Het Mandarin Oriental Hotel zou oorspronkelijk halverwege dit jaar in gebruik worden genomen.

Meer OMA-nieuws uit Azië. In Seoul is eind vorige week de door het Office for Metropolitan Architecture (OMA) ontworpen Prada Transformer geopend en toegankelijk gesteld voor het publiek.

De 20 meter hoge Prada Transformer staat aan de voet van het 16de eeuwse Gyeonghui paleis in het centrum van Seoul. Het paviljoen wordt ondermeer gebruikt voor twee tentoonstellingen, een filmfestival en een modeshow. Voor elk van de vier activiteiten is een ideale plattegrond ontworpen die samen gekoppeld het paviljoen vormen. Na afloop van een evenement wordt het hele paviljoen gekanteld met behulp van vier kranen en geschikt gemaakt voor het volgende programma. Het paviljoen is omwikkeld met een translucent membraan dat door het Nederlandse bedrijf Cocoon ontwikkeld is.

OMA en AMO werken al langere tijd samen met het modehuis Prada aan uiteenlopende projecten. In 2001 realiseerde OMA de Prada Epicenter in New York gevolgd door een tweede epicenter in Los Angeles in 2004. AMO is sinds 2003 betrokken bij het ontwerp van de "catwalks" voor de Prada en MiuMiu modeshows en sinds 2006 bij de website prada.com. Op dit moment werken OMA en Prada aan een ontwerp voor een museum voor Fondazione Prada in Milaan.

Het project voor de Prada Transformer stond onder leiding van OMA partners Rem Koolhaas en Ellen van Loon, associates Chris van Duijn en Kunlé Adeyemi en project architect Alexander Reichert.

www.oma.eu

Mies Van der Rohe Award 2009 voor Noorse Opera

foto: Bolton Quinn (via www.architectenweb.nl)

(28.4.2009) De Noorse Nationale Opera & Ballet in Oslo is bekroond met de Mies van der Rohe Award 2009. Dat maakten de Europese Commissie en de Fundació Mies van der Rohe vandaag bekend. Het gebouw is ontworpen door het eveneens Noorse architectenbureau Snøhetta.

De Opera is het grootste culturele gebouw dat in zevenhonderd jaar tijd in Noorwegen is verrezen. Het meest bijzondere aan het bouwwerk is het dak, dat vanwege zijn hellingen bewandeld kan worden. Hierdoor vervult het tevens een rol als publieke ruimte.
De Mies van der Rohe Award is een van de meest prestigieuze architectuurprijzen ter wereld. Aan de tweejaarlijks uitgereikte prijs is een geldbedrag van 60.000 euro verbonden, mede gefinancierd door de Europese Unie.

In 2007 werd de Award toegekend aan het museum voor moderne kunst in het Spaanse Léon (ontworpen door Mansilla + Tuñon).

Er was dit jaar ook een speciale vermelding voor aanstormend talent. De jury kende deze vermelding toe aan Studio Up/Lea Pelivan en Toma Plejic voor Gymnasium 46° 09' N / 16° 50' E in de Kroatische stad Koprivnica.

bron: Bolton Quinn (via www.architectenweb.nl)

Chinese Muur langer dan gedacht

(28.4.2009) Tot nu toe dacht men in China dat de Grote Muur 'tienduizend li' (ca 5000 km) lang was, maar in werkelijkheid is hij een stuk langer: waarschijnlijk 8500 km. Dit hebben onderzoekers berekend die in opdracht van de regering sinds 2007 de Muur nameten. De nieuwe stukken die nu zijn gevonden bevinden zich vooral in het noordoosten, richting Korea. Deze secties zijn in de Mingdynastie gebouwd (14e-17e eeuw), de laatste dynastie waarin nog Muur werd aangelegd om zich tegen indringers van buiten het Chinese rijk te beschermen.
Met geavanceerde apparatuur – waaronder gps, infraroodtechniek - zijn nu ook stukken Muur gevonden die bedolven zijn onder zand. Het onderzoek duurt nog anderhalf jaar en daarin concentreren de onderzoekers zich op oudere secties van de Muur. Al voor de Eerste Keizer van China (3e eeuw v.Chr.) werden muren opgetrokken.

Europese “hernieuwbare energie”-competitie gelanceerd in Brussel

(28.4.2009) De Ligue des Champions Energies Renouvelables (EnR) is een Europese competitie tussen steden die zich met elkaar meten in het gebruik van hernieuwbare energie. De competitie werd op 23 april jl. in Brussel gelanceerd, in aanwezigheid van meer dan driehonderd vertegenwoordigers van Europese groeperingen, ter gelegenheid van de jaarlijkse bijeenkomst van Energie-Cités en de Climate Alliance.

Alle steden in Europa – van klein tot groot – mogen aan de Ligue deelnemen. Inschrijving is gratis en kan online via www.res-league.eu .

De wedstrijd baseert zich op toepassingen met o.m. zonne-energie, volgens de oppervlakte per inwoner. Naast het algemene klassement, zijn er drie onderverdelingen, in functie van de grootte van de stad:
kleine steden (van 5 000 tot 20 000 inwoners)
middelgrote steden (20 000 tot 100 000 inwoners)
grote steden (meer dan 100 000 inwoners).

Hoe deelnemen?
Om deel te nemen aan de competitie, moet een stad zich inschrijven voor de nationale wedstrijd. Nationale liga’s bestaan al in Duitsland, Bulgarije, Frankrijk, Hongarije, Polen en Tsjechië. Verschillende actoren kunnen hun stad voordragen: mandatarissen en vertegenwoordigers van de lokale overheid, producenten en installateurs van hernieuwbare energie, energie-agentschappen, verenigingen en zelfs de inwoners.

Info: www.res-league.eu

Gezocht: Bibliotheek van de Toekomst

Bibliotheek Seattle. Fotobeheerder: Rob Bruijnzeels

(20.4.2009) Hoe ziet de bieb eruit in de toekomst? Dat vraagt het Nederlands Architectuur Instituut (NAi) zich af. Samen met studenten wil het een model ontwerpen voor de ‘Public Library of the Future.’ In deze tijd van “ontlezing” en digitalisering is de toekomstige vorm van de bibliotheek ongewis. De veranderingen in het informatielandschap vragen om een wezenlijk andere opzet van het gebouw. Samen met de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB) start het Nederlands Architectuurinstituut daarom een masterclass, die uiteindelijk moet leiden tot een (meertalige) publicatie die richting geeft aan architecten, projectontwikkelaars, gemeentes en bibliothecarissen bij het ontwerpen van toekomstgerichte openbare bibliotheken.

De masterclass van twee weken – bedoeld voor studenten in de architectuur, muziek, nieuwe media en vormgeving – vindt plaats tussen 6 en 17 juli. De leiding is in handen van een multidisciplinair team bestaande uit industrieel vormgevers Jurgen Bey en Ester van de Wiel, architect Rients Dijkstra, beeldend kunstenaar Gabriël Lester en grafisch vormgever Daniël van der Velden. Er wordt een speciale campus gebouwd op het buitenterrein van het NAi in Rotterdam.

Architecten boos op Prince Charles

Het ontwerp van Rogers

(20.4.2009) Een aantal toparchitecten heeft zijn ongenoegen geuit over de bemoeienis van Prins Charles met het project Chelsea Barracks in Londen. De Britse kroonprins had namelijk in een brief aan de (indirecte) eigenaar van de grond geëist dat architect Richard Rogers vervangen wordt. Hij had daarbij meteen een alternatief ontwerp gevoegd, geleverd door architect Quinlan Terry.

Prins Charles, een berucht liefhebber van (traditionalistische) architectuur, noemde het ‘modernistische’ ontwerp van Rogers voor de herontwikkeling van het voormalige militaire terrein in de brief ‘ongepast’ en ‘onsympathiek’.

Hij ziet liever het alternatief ontwerp van architect Quinlan Terry gebruikt worden. Dit traditionalistisch ontwerp lijkt geënt te zijn op de stijl van Christopher Wren, de 17de eeuwse architect die ook de St. Paul’s Cathedral ontwierp. Dat is niet zo gek, aangezien het Koninklijk Ziekenhuis van de legendarische architect naast het terrein van Chelsea Barracks staat.

Het 5,2 hectare groot terrein van Chelsea Barracks werd begin vorig jaar door het Britse ministerie van Defensie verkocht aan Qatari Diar. Ontwikkelaar Qatari Diar is een staatsbedrijf dat onder de rechtstreekse leiding van de emir valt. Het momenteel op tafel liggende plan voorziet in 552 luxe-woningen. De brief van Prins Charles aan het staatshoofd viel totaal verkeerd bij een aantal architecten, onder wie zeven Pritzker Prize winnaars.

De boze architecten stellen op hun beurt in een (open) brief aan de Sunday Times dat de prins geen ‘persoonlijke kritiek en gelobby achter de schermen’ moet gebruiken om de voortgang van het project te beïnvloeden. De brief is ondertekend door grote namen als Norman Foster, Zaha Hadid, Frank Gehry, Renzo Piano, Jean Nouvel, Herzog & de Meuron, David Adjaye en ook Sir Nicolas Serota, de directeur van het Tate Museum. De ondertekenaars betreuren het dat de Britse kroonprins zijn positie misbruikt door op eigen houtje in te grijpen en op die manier de adviezen en beslissingen naast zich neer te leggen van de commissie, die groen licht gaf voor het ontwerp van Rogers. Hij destabiliseert het democratische proces, klinkt het.

Het is overigens niet de eerste keer dat architecten boos zijn op Prins Charles. Tijdens zijn beruchte carbuncle-speech tijdens het 150-jarig bestaan van de RIBA in 1984 noemde hij het ontwerp voor de National Gallery een ‘monstrueuze puist’.

Op 12 mei verzorgt de kroonprins opnieuw een lezing tijdens het 175-jarig jubileum van het Britse architectuurinstituut (zie ook news 16). De oren zijn nu al gespitst…

World Trade Center pas in 2037 helemaal in gebruik

(20.4.2009) De al lang uitgestelde herbouw van het World Trade Center in New York kan nog jaren duren. Volgens een onderzoeksrapport zal het centrum pas in 2037, 36 jaar na de beruchte 11 septemberaanslagen, volledig in gebruik kunnen worden genomen.

Dat het 'Ground Zero' reconstructieproject nog zo lang duurt is de voorspelling van een vertrouwelijke analyse die de krant Daily News vorige week publiceerde.

Het nieuwe World Trade Center
Volgens dit onderzoeksverslag is de ruim 500 meter hoge eerste toren van het handelscentrum pas in 2019 klaar. De tweede toren zal pas in 2026 in gebruik genomen worden.

In datzelfde jaar kan volgens de krant pas aan de laatste toren, bestaande uit 71 verdiepingen, begonnen worden. Uiteindelijk kunnen de kantoren niet eerder dan 2037 hun deuren openen.

Het rapport is volgens de Daily News een ongepubliceerde studie van het vastgoedbedrijf Cushman & Wakefield. De pessimistische raming is te wijten aan de dalende vraag naar kantoorruimte.

bron: ANP

Zwitser Zumthor wint Pritzker Architectuurprijs

(14.4.2009) De Zwitserse architect Peter Zumthor wint dit jaar de Pritzker Architectuurprijs, de hoogste internationale onderscheiding voor architecten. Dat heeft de jury bekendgemaakt. De onderscheiding, waaraan een geldbedrag van 100 000 dollar (76 000 euro) is verbonden, wordt op 29 mei in Buenos Aires uitgereikt.
Zumthor (65) staat bekend als een buitenbeentje. Hij heeft al dertig jaar zijn kantoor in het Zwitserse dorpje Haldenstein, ver van het architecturale epicentrum. Dit in tegenstelling tot collega's als Rem Koolhaas, die zich onder meer vestigde in New York. Koolhaas won in 2000 de prestigieuze prijs.

Zumthor wordt geroemd om zijn minimalistische stijl, poëtische gebruik van materialen en oog voor de omgeving en 'ziel' van het gebouw. Een van zijn bekendste projecten is een spacomplex in Zwitserland, de Therme Vals. Zumthor creëerde een bijna monastieke kalmte in een labyrint van kamers die gedeeltelijk gevuld zijn met water uit “mysterieuze” bronnen. In deze kleine gesloten wereld maakte Zumthor doordachte raamopeningen die voor indirect zonlicht zorgen en een strategisch zicht op het landschap. Hij bekleedde de muren met 60 000 kwartsietplakken die precies even groot zijn. De grijze en groene nuances van de wanden gaan bijna ongemerkt over in het turquoize gekleurde water. Het complex, waaraan Zumthor tien jaar werkte, opende in 1996 zijn deuren. Sinds de opening is het een “pelgrimsoord” voor architecten en studenten.

Zumthor kiest zijn projecten zorgvuldig uit. Hij zei onlangs: “Als ik ooit een huis in de bergen voor een rijk iemand moet ontwerpen, dan is het voor hem gewoon een huis in de bergen, maar voor mij is het drie jaar van mijn leven. Ik moet dus voorzichtig zijn.”

Zumthor staat bekend als de “anti-starchitect”, in tegenstelling tot confraters als Frank Gehry of Zaha Hadid. Zumthor is de tweede Zwitser die de befaamde Pritzker Prize wint, na Herzog & De Meuron in 2001. De prijs wordt sinds 1979 jaarlijks uitgereikt door de Hyatt Foundation, die werd opgericht door de familie Pritzker, ook bekend van de Hyatt-hotelketen.

Prins Charles contra moderne architectuur

(15.4.2009) Prins Charles is als spreker uitgenodigd voor de viering van het 175-jarig bestaan van het Royal Institute of British Architects (RIBA), die plaatsvindt op 12 mei. Critici vrezen tegen het modernisme gekante haatpraat. De uitnodiging is opvallend omdat de Prins van Wales – die te boek staat als fervent pleitbezorger van traditionalistische architectuur – al eerder tijdens een RIBA-jubileum fel uithaalde naar de moderne architectuur.

Die rede, 25 jaar geleden uitgesproken, is te boek gegaan als de ‘carbuncles’-speech. Ten overstaan van een grotendeels modernistisch georiënteerd architectuurpubliek veegde hij toen genadeloos de vloer aan met de nieuwbouwplannen voor de National Gallery. Hij typeerde het ontwerp als een “monstrueuze puist (‘carbuncle’) op het gelaat van een geliefde en elegante vriend.”

Men vreest nu een reprise van deze vertoning. Onlangs kwam de prins in het geweer tegen nieuwbouwplannen bij de Chelsea Barracks, naast het Koninklijke Ziekenhuis van Christopher Wren. In de Engelse pers wordt druk gespeculeerd over de vraag of hij ook dit keer de feestelijke rede zal inzetten voor zijn traditionalistische campagne.

De RIBA verwacht een “levendige en stimulerende” lezing, maar anderzijds zegt men dat de speech bedoeld is om overeenkomsten te benadrukken. President Sunand Prasad: “Zowel de Prins van Wales als de RIBA spelen een belangrijke rol in de nationale en internationale bewustwording van duurzaamheid.”

Jack Pringle, oud-president van de RIBA, is niet blij met de uitnodiging van het prominente lid van het Britse koningshuis. Op Building Design zegt hij: “De Prins van Wales heeft geen opleiding in of noemenswaardige kennis van de architectuur, toch krijgen zijn ultraconservatieve opvattingen gehoor.”

Volgens Pringle is het “not done” om met de prins in discussie te gaan. Daarom haalt de RIBA zich veel op de hals door hem andermaal uit te nodigen. “Ik hoop dat de prins, ouder en waarschijnlijk wijzer, niet nogmaals misbruik maakt van de gastvrijheid van de organisatie.”

Blauwe huis ergert buren

© foto Rainer Wührer

(16.4.2009) Een Oostenrijkse architect heeft de buurt tegen zich in het harnas gejaagd door zijn huis knalblauw te verven. Hij wil weten wat het psychologische effect is op mensen als ze worden blootgesteld aan een enkel kleurvlak. Het experiment lijkt zijn effect alvast niet te missen, al was het alleen maar omdat zijn huis een toeristische trekpleister is geworden, tot ergernis van de buren die hun rust kwijt zijn.

De woning in Klagenfurt wordt bewoond door de Oostenrijkse architect Peter Kaschnig. Hij wilde weten wat de psychologische effecten zijn van wonen omringd door slechts één kleur. Ook van binnen is alles blauw: van de badkamer tot de slaapkamer, de keukenkastjes en de bloempotten aan toe. Zelfs de bloemen in de tuin zijn blauw. Volgens de architect-bewoner heeft de uniforme kleur een enorme impact op de driedimensionale ervaring.

En hoewel de ontwerper zelf lyrisch is over zijn project, denkt de buurt daar anders over. Sinds de “kleuring” wordt de woonwijk overspoeld door ramptoeristen die het veelbesproken bouwwerk met eigen ogen willen zien. Volgens Kaschnig zal de ergernis voor de buren – die hun privacy kwijt zijn - van korte duur zijn, omdat het huis eind april toch tegen de vlakte gaat.

Overzichtstentoonstelling Frank Lloyd Wright in Guggenheim (NY)

Guggenheim Museum (New York) - 15.5.2009 t.e.m. 23.8.2009

villa Falling Water

(6.4.2009) Op 9 april is het precies 50 jaar geleden dat architect Frank Lloyd Wright op 91-jarige leeftijd overleed. Ter gelegenheid van deze verjaardag presenteert het New Yorkse Guggenheim museum vanaf volgende maand een overzichtstentoonstelling van het werk van de ontwerper van het museum.

Het Guggenheim museum in New York opende zijn deuren zes maanden nadat diens ontwerper, Lloyd Wright, overleed. Hoe bekend zijn naam ook klinkt, wat is de basis voor zijn wereldwijde reputatie en invloed? In elk geval wordt hij door velen – inclusief zichzelf – de beste Amerikaanse architect van de 20ste eeuw genoemd. Zijn impact is inderdaad niet te onderschatten, want het standaard Amerikaanse huis, met schilddak, overhangende dakranden, grote ramen en een open indeling – met een minimum aan muren – is een typologie die aan Lloyd Wright te danken is.
Zijn doel was dan ook een eigen Amerikaanse stijl te ontwikkelen, wars van alle Europese of Victoriaanse invloeden. Hij stond een veel eenvoudiger bouwstijl voor dan gangbaar was in de eerste helft van de twintigste eeuw. Zijn ideeën over particuliere woningen leidden uiteindelijk tot de eerste typische woonwijken (suburbs) die na WOII rond Amerikaanse stadskernen werden gebouwd.

Een ander principe van Wright is zijn zogenaamde “organische” architectuur of het idee dat een gebouw moet passen in zijn natuurlijke omgeving. Zijn eerste voorbeeld was een huis dat hij ontwierp voor Edgar J. Kaufmann, de villa Falling Water, zo genoemd omdat het letterlijk over een klein waterval is gebouwd op de flank van een bosrijke heuvel. Dit gebouw werd uitgeroepen tot Building of the Century in 2000 door het American Institute of Architects.

De retrospectieve in het Guggenheim Museum (15.5.2009 t.e.m. 23.8.2009) onderzoekt de sociale dimensie in Wright’s werk en zijn visionaire ideeën. De tentoonstelling verkent Wright’s oeuvre als een “architectuur van de democratie”, bewust ontworpen om de sociale cohesie en interactie te bevorderen. Meer dan vijftig projecten van de architect worden er toegelicht, van private woningen tot ongerealiseerde urbanistische mega-structuren. De architect wordt voorgesteld aan het publiek aan de hand van meer dan 200 originele tekeningen, modellen, maquettes, foto’s – waaronder een heel pak nieuwe, speciaal voor de tentoonstelling en de cataloog gemaakte beelden -, originele en replica modellen van meubelen, brieven en blauwdrukken.

Solomon R. Guggenheim Museum - 1071 Fifth Avenue (at 89th Street) - New York, NY 10128-0173 – www.guggenheim.org.

Toekomst Future Systems lijkt bezegeld

©bron + foto:
Amanda Levete Architects

(16.3.20096) Amanda Levete heeft een eigen architectenbureau opgericht. De Britse neemt enkele projecten over van haar voormalige bureau Future Systems en heeft al enkele ‘eigen’ opdrachten verworven.

Na het overlijden van Jan Kaplicky in januari lijkt Future Systems te worden opgeheven. Levete en Kaplicky, de tweekoppige directie van Future Systems, waren al in 2007 overeengekomen dat ze elk hun eigen gang zouden gaan. Zo is het mogelijk dat Levete haar ‘eigen’ projecten mee neemt naar haar nieuwe bureau. Een ervan is het ontwerp voor het hoofdkantoor van mediagigant News International in Londen. Hoewel het moeilijke tijden zijn voor architecten, verwacht Amanda Levete Architects binnenkort nog meer nieuwe projecten aan te kunnen kondigen. Een van de eerste nieuwe projecten is het ontwerp voor een reeks villa’s in Thailand.

Ontdek 176 Nederlandse museumwoningen online

(9.3.2009) Ter afsluiting van het 75-jarig jubileum van Huis Sonneveld lanceert het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) de website www.museumwoningen.nl. De website geeft een compleet beeld van alle bekende en minder bekende museumwoningen in Nederland, van het Anne Frankhuis in Amsterdam tot een voormalig tuindershuisje in Schermerhorn.
Museumwoningen laten iets zien van het oorspronkelijke interieur van het huis en van de mensen die het bewoond hebben. Op basis van deze karakteristieken zijn de museumwoningen onderscheiden in negen interessegebieden, waaronder woningen van beroemdheden, huizen als kunstwerken en lokale gemeenschapshuizen. Deze categorieën zijn gemaakt zodat potentiële bezoekers de museumwoningen eenvoudiger kunnen vinden, maar ook zodat de beheerders en eigenaars van de verschillende museumwoningen elkaar kunnen vinden en van elkaar kunnen leren. Naast de categorieën kunnen woningen gezocht worden op provincie, op stad of op een zelf gekozen zoekterm. De museumwoningen zijn voorzien van een korte beschrijving, een foto en een link naar de eigen website.
 
Internationale koploper
Nederland is met de indeling in categorieën koploper in een groot internationaal project. In samenwerking met ICOM (International Council of Museums) heeft het NAi de categorieën vastgesteld en toegepast op de Nederlandse museumwoningen. Inmiddels zijn ook andere landen, waaronder Colombia en Italië, geïnspireerd geraakt door dit project en begonnen met een indeling van de museumwoningen in hun land. In de toekomst zullen deze online databases gekoppeld worden en kan een liefhebber van bijvoorbeeld ‘huizen van geestelijken’ of ‘huizen van verzamelaars’ ook over de grens zijn hart ophalen.

Gehry 80

(2.3.2009) Afgelopen zaterdag (28.2.2009) is Frank Gehry 80 jaar geworden. De Amerikaan geldt als een van de grondleggers van het deconstructivisme en ‘starchitecture’, het ontwerpen van spectaculaire gebouwen door architecten van naam. Zijn bekendste werk is het Guggenheim Museum in Bilbao.

Gehry als personage
in The Simpsons

Veel van zijn gebouwen ontwikkelden zich door hun ‘wilde’ vormen tot ware beeldmerken. Ondanks de alomtegenwoordigheid van Gehry (geboren als Ephraim Goldberg) in de architectuur verwierf hij pas op late leeftijd faam.

Dat gebeurde via zijn eigen woning in Santa Monica, dat als een vroeg voorbeeld van deconstructivisme wordt beschouwd. Hij was vijftig toen hij de buurt op stelten zette met zijn huis, dat bestond uit sloopmaterialen en onconventionele vormen.

In de jaren tachtig kreeg Gehry grotere opdrachten binnen de VS, maar hij brak internationaal pas goed door na een tentoonstelling over deconstructivisme in het MoMA New York. Het Chiat/Day-gebouw in Venice (VS) en het hoofdkantoor van Nationale Nederlanden in Praag (‘Fred & Ginger’) vormden de opmaat tot nog grotere projecten.



Fragment Guggenheim Bilbao

Het Guggenheim in Bilbao (1997) is zijn grootste succes. De ‘zilveren bloem’ trok de Baskische stad zodanig uit het culturele slijk dat de uitdrukking Bilbao-effect ontstond. Ook de architectuur van het gebouw kreeg navolging en wel in een project van Gehry zelf: de Walt Disney Concert Hall in Los Angeles.

De in 1929 geboren Gehry ontving verschillende prijzen, waaronder de belangrijkste in de architectuur: de Pritzker Prize (1989).

Droog Design in New York

(2.3.2009) Het Nederlandse Droog Design heeft vorige week een vestiging geopend in New York. De Amerikaanse stad is na Amsterdam en Tokio de derde waar het conceptuele ontwerpbedrijf een winkel opent. Het onderkomen in een voormalig pakhuis zal ook dienst doen als expositieruimte. Droog en de ontwerpers van Studio Makkink & Bey hebben dan ook geen standaardinterieur voor winkels ontwikkeld. De winkel bestaat uit een huis van polyurethaan schuim en materialen zoals hout en steen. De vrijstaande delen vormen het decor voor de Droog-collectie en gaan daarbij op in de architectuur van het pand.

Klanten kunnen de delen zelfs kopen en deze op maat laten uitvoeren voor gebruik in het eigen huis. Ze kunnen bijvoorbeeld een trap of schoorsteen van het gewenste materiaal laten vervaardigen. Het ‘House of Blue’ moet zo de gedachtegang van Droog als leverancier van totaalconcepten voor interieurs waarmaken. De winkel telt twee verdiepingen en is bijna 500 vierkante meter groot.

Alice Tully Hall (ver)nieuw(d) cultuurtempel in Big Apple

(2.3.2009) Sinds afgelopen zondag heeft de Big Apple er een nieuw cultuurpaleis bij. Diller Scofidio & Renfro bouwde de uitgesproken onaantrekkelijke Alice Tully Hall om tot een uitnodigend gebouw. Het geduld van de cultuurminnende inwoners van New York was danig op de proef gesteld tot er iets fraais verrees op Lincoln Center Plaza. Een plan van Frank Gehry om het plein te voorzien van een glazen overkapping strandde, evenals een ontwerp voor de nieuwbouw voor de New York City Opera door Christian de Portzamparc.

Het uit New York afkomstige Diller Scofidio streek uiteindelijk met de eer dankzij de verbouwing van de uit 1969 stammende Alice Tully Hall. Het oorspronkelijke gebouw (ontworpen door Pietro Belluschi en Eduardo Catalano) was nogal gesloten, de toegang zat verstopt achter een trap die naar een smoezelig binnenpleintje leidde.

Diller Scofidio brak met die geslotenheid door de onderste drie etages ‘naar binnen te halen’. Zo is er een nieuw, verdiept plein ontstaan, dat dankzij de nieuwe glazen gevel een eenheid vormt met de foyer. Om het plaatje van een ontmoetingsplaats compleet te maken, is op de straathoek een extra plein met straatmeubilair toegevoegd.

In het gebouw zullen muziekvoorstellingen worden gegeven, maar ook vinden er gala’s, premières en het New York Film Festival plaats. Daarnaast vinden verschillende muziek- en kunstinstellingen er hun onderkomen, zoals de Juilliard School. De huisvesting van deze dans- en muziekschool is van buitenaf zichtbaar, omdat een gedeelte door de voorgevel naar buiten steekt.

Ook de grote zaal heeft een grote transformatie ondergaan. Het Starr Theatre heeft dynamische vormen en doorschijnende wanden gekregen. LED-lichten achter deze van ultradun Afrikaans hout vervaardigde wanden zorgen voor de sfeer, door oranje of donkerrood te kleuren.

De opening van de Alice Tully Hall vormt het sluitstuk van de eerste fase voor de grootschalige vernieuwing van Lincoln City Plaza. Het plein zal op verschillende plaatsen verhoogd of verdiept worden en er komen nieuwe voorzieningen als een restaurant en een vijver. In 2010 moet het project zijn afgerond.

Vijf finalisten bekend voor de Award Mies Van der Rohe 2009

(16.2.2009) De Europese Commissie en Fundació Mies van der Rohe hebben de finalisten bekendgemaakt voor de Prijs van de Europese Unie voor Hedendaagse Architectuur – de Mies van der Rohe Award 2009, één van de belangrijkste en prestigieuze prijzen voor internationale architectuur.

Door de Prijs te steunen, onderstreept de Europese Commissie de rol van architectuur als motor van creativiteit en innovatie en vestigt ze de aandacht op de belangrijke bijdrage van Europese professionals in de ontwikkeling van nieuwe ideeën en technologieën.

De finalisten zijn:

• polyvalent centrum tramlijn, Nice (France), ontw. Marc Barani / Atelier Marc Barani
• Zenith concertzaal, Straatsburg (Frankrijk), ontw. Massimiliano Fuksas, Doriana Fuksas / Massimiliano Fuksas Architecture
• universiteit Luigi Bocconi, Milaan (Italië), ontw. Shelley McNamara, Yvonne Farrell / Grafton Architects
• Opera & Ballet, Oslo (Noorwegen), ontw. Kjetil Trædal Thorsen, Tarald Lundevall,Craig Dykers / Snøhetta
• Bibliotheek, Senioren Centrum Sant Antoni, Barcelona (Spanje), ontw. Rafael Aranda, Carme Pigem, Ramon Vilalta / RCR Aranda Pigem Vilalta Arquitectes

mies
Polyvalent centrum van de tramlijn in Nice (foto: Hardphot Schejbal)

mies
Zénith in Straatsburg (foto: Moreno Maggi)

mies
Bibliotheek van wijk Sant Antoni in Barcelona (foto: Hisao Suzuki)

mies
Opera in Oslo (foto: Jens Passoth)

mies
Luigi Bocconi universiteit in Milaan (foto: Federico Brunetti)

Europees Commissaris voor Onderwijs, Opleiding, Cultuur en Jeugd, Ján Figel' zei: „Elk van de geselecteerde projecten toont aan dat investeren in Europees architectuurtalent, in creativiteit en innovatie resultaat oplevert. Het bevorderen van nieuwe ideeën en ondernemerszin is een belangrijk aspect van het Europese Jaar van Creativiteit en Innovatie 2009. Ik ben bijzonder verheugd over het feit dat de reeks lezingen over deze finaleprojecten door de architecten zelf zal worden gegeven in Barcelona op 22 april. Zo zullen ze een breder publiek bereiken. De winnaar van de Mies van der Rohe Award zal in mei 2009 worden aangekondigd.”

De finalisten werden geselecteerd uit 340 projecten, die voorgesteld werden door organisaties aangesloten bij de ACE, the Architects’s Council of Europe, door andere nationale architectuurverenigingen en de Adviescommissie. De jury, voorgezeten door Francis Rambert, bestaat uit Ole Bouman, Irena Fialová, Fulvio Irace, Luis M. Mansilla, Carme Pinós en Vasa J. Perovic. Francis Rambert: „Wij zijn onder de indruk van de kwaliteit van de geselecteerde projecten. Vele van die projecten stellen belangrijke stedelijke kwesties in vraag in verband met infrastructuur en regeneratie en ontwikkelen nieuwe typologieën. De projecten beantwoorden op een creatieve manier aan hun context en programma.”

Winnaars van vorige edities zijn onder meer Rem Koolhaas en Ellen van Loon, Zaha Hadid, Dominique Perrault, Peter Zumthor, Rafael Moneo, Álvaro Siza Vieira, Lord Foster en Luis M. Mansilla - Emilio Tuñón. De prijs van de Europese Unie voor Hedendaagse Architectuur - de Mies van der Rohe Award 2009, gefinancierd door het EU- Cultuurprogramma, wordt tweejaarlijks toegekend aan projecten die tijdens de voorbije twee jaar werden voltooid. De jury kent ook een speciale vermelding toe aan een opkomende architect. Een reizende tentoonstelling met de laureaat, de speciale vermelding (voor een opkomende architect) en de finalisten is gepland voor september dit jaar.

Info: www.miesarch.com

Gebouw Koolhaas gaat in vlammen op

(10.2.2009) Een bijna voltooid gebouw van architecten Rem Koolhaas en Ole Scheeren in de Chinese hoofdstad Beijing is maandag 9 februari jl. in brand gevlogen, mogelijk door vonken van vuurwerk dat werd afgestoken tijdens het Lantaarnfestival dat volgt op het Chinese Nieuwjaar. De brand in het 44 verdiepingen hoge Mandarin Oriental hotel ontstond rond 21u plaatselijke tijd. Het hele gebouw stond in vlammen. Minstens zeven brandweerploegen waren ter plaatse, terwijl de politie nieuwsgierigen op afstand hield en om veiligheidsredenen een nabijgelegen snelweg afsloot. Van doden of gewonden is tot dusver geen melding gemaakt.

Het hotel zou later dit jaar geopend worden. Het staat aan de noordelijke rand van een complex dat ook het Z-vormige hoofdkantoor van de Chinese staatstelevisie omvat, een groot prestigeproject van Beijing. Het Mandarin Hotel moest een van de meest luxueuze hotels van de Chinese hoofdstad worden, met 241 kamers.

Beide gebouwen zijn ontworpen door Rem Koolhaas en Ole Scheeren van het Rotterdamse bureau OMA en naderden hun voltooiing. Erik Amir van OMA zei dat door de brand zes tot zeven jaren werk van architecten verloren is gegaan. "Het is echt triest dat dit gebouw verwoest wordt voordat het voor het publiek geopend kan worden", zei hij. Of het nog opnieuw kan opgebouwd worden, is volgens de ontwerper nog niet duidelijk.

Detail van de externe geometrische vorm

Klein Bottle House
©John Gollings

(2.2.2009) De winnaar van de Australian Institute of Architects Robin Boyd Award voor residentiële architectuur, het Klein Bottle House is een vakantiewoning op het schiereiland Mornington, op ongeveer een uur rijden van Melbourne.

De complexe geometrische vorm van het huis is gebaseerd op een wiskundig model en wil een nieuwe ruimte-ervaring in het interieur tot stand brengen. De steile helling wordt als een troef uitgespeeld door een rode spiraalvorm toe te passen die zich vanuit de donkere theeboom op het onderste niveau naar boven kronkelt. Om dit effect te verhogen, vertrekt een smalle, rode trap van op het toegangsniveau tot de open leefruimte. De buitenruimtes zijn geïntegreerd in de hoekige vorm van de architectuur, met inbegrip van een afgesloten noordelijk gerichte binnenplaats en een balkon. De National Architecture Awards jury vermeldt in haar verslag dat „de algemene perceptie van het huis verwijst naar een nieuwe architectuurtaal voor woningen, een taal die zich baseert op wiskunde maar die leidt naar een opwindende, intrigerende architectuur vol nieuwe mogelijkheden.”

Icoon van Manhattan wisselt van eigenaar

(2.2.2009) 175 Fifth Avenue is een historisch adres, want hier werd wat beschouwd wordt als de allereerste wolkenkrabber van de wereld gebouwd, nl. het Flatiron Building (Strijkijzer). Zijn historische waarde maakt het tot een door Amerika gekoesterd gebouw in het hart van haar meest kosmopolitische stad. Maar in moeilijke tijden worden zelfs gekoesterde schatten herleid tot pure activa die genoeg opbrengsten moeten opleveren om te overleven. Het Flatiron Building is hierop geen uitzondering, want het werd recent verkocht en meer bepaald aan de Italiaanse gebouwenverzamelaar Valter Mainetti. Het pand werd decennia lang gebruikt als kantoren. Nu het bedrijf Sorgente Savings Management Company van Mainetti een controlerend aandeel in het gebouw bezit, werd meteen ook de transformatie naar een “hotel van wereldklasse” aangekondigd.
Hoewel het nog tien jaar kan duren alvorens het pand daadwerkelijk een hotel wordt (nl. tot alle huurcontracten van de firma’s die er kantoren hebben afgelopen zijn), uit de lokale pers nu al zijn bezorgdheid over de impact van de herbestemming op het district. In een artikel in de New York Press, zei Casey Samulski: “Het voordeel is dat aan de buitenkant van het gebouw niet mag geraakt worden, volgens de regels van de Landmarks Preservation Commission. Maar dat zal de nieuwe eigenaars niet tegenhouden om een batterij aan buitenverlichting te installeren die de architectuur moet accentueren… en de buren zal verblinden.”

Met de aankondiging van de aanwinst van het Chrysler Gebouw door de Raad van de Investering van Abu Dhabi vorig jaar en de verkoop van GM aan Mort Zuckerman die fondsen aanwendde van Dubai International Capital, kan je je afvragen: houdt New York een uitverkoop?

Zorgen om gevolgen faillissement Van Egeraat

Metzo College

(2.2.2009) Een advocaat gaat uitzoeken in hoeverre Erick van Egeraat verantwoordelijk te stellen is voor eventuele ontwerpfouten bij het Metzo College in Doetinchem. Daartoe besloot de stichting Covoa, het bevoegd gezag van de school, na het faillissement van het bureau van de toparchitect vorige week. Dat meldt dagblad de Gelderlander.

De school won in 2007 de Scholenbouwprijs, maar de gebruikers hebben er tot nu toe niet alleen plezier aan beleefd. Het Metzo College wordt sinds de ingebruikname geplaagd door lekkage- en klimaatproblemen. Er zijn tal van maatregelen getroffen om deze ongemakken te verminderen, zoals het plaatsen van een tornadodak. Er loopt nu een juridische procedure om Van Egeraat aansprakelijk te stellen voor extra kosten.

In Groningen zijn er zorgen over het nog niet gerealiseerde appartementencomplex De Brugwachter. Betty de Boer, voorzitter van de lokale VVD-fractie, vreest dat het project op losse schroeven komt te staan nu de architect failliet is. Ook vanwege de slechte situatie op de woningmarkt betwijfelt ze of het plan er ooit wel komt. Op haar (momenteel niet bereikbare) weblog zegt De Boer het college te zullen vragen welke gevolgen het faillissement heeft voor De Brugwachter.

“Geen angst voor architecten!” (Nicolas Sarkozy)

(19.1.2009) De Franse president zegt dat “de architectuur in ons land (Frankrijk, nvdr) voluit moet kunnen gaan, zodat er grote projecten vorm krijgen.” Nicolas Sarkozy deed de uitspraak tijdens een nieuwjaarstoespraak voor de vertegenwoordigers van de culturele sector in Nîmes in Zuid-Frankrijk.

“We moeten geen angst hebben voor architecten of voor architectuur,” voegde hij er expliciet aan toe. “Integendeel. Aan hen zeggen we: trek uw conclusies uit de misstappen van de laatste vijftig jaar en bedenk de stad van de toekomst!” Daarmee verantwoordde president Sarkozy een nationale overlegronde met tien architectenteams over de toekomst van Parijs. “Iedere tijdsperiode moet zijn architecturale bijdrage leveren,” aldus nog de president.
“We hebben een masterplan nodig, een langetermijnvisie voor de toekomst van de stad. We kunnen niet simpelweg handelen van dag tot dag.” Sarkozy vindt de discussie over de hoogte van de torens in de Franse hoofdstad “vermoeiend”. “Er zijn argumenten ‘voor’ en argumenten ‘tegen’. Net als in het debat over stadsconcentratie. Wordt er in New York gediscussieerd over de hoogte van de torens? Nochtans is het een magnifique stad. Over het algemeen bevinden de plekken die op architecturaal vlak het meeste succes scoren zich in de meest dichte stadsdelen. Hij noemde daarbij Ile-Saint-Louis in Parijs als voorbeeld.

“We moeten architecten aanmoedigen onder meer door het kluwen aan stedenbouwkundige regels een beetje te ontwarren. We zijn te ver gegaan in het regelgeven, in het verbieden vanuit allerlei hoeken. Op de duur kan de kleinste organisatie voor de meest gekke reden de realisatie van een bouwwerk tegenhouden. Eigenlijk wordt degene die het minste risico’s neemt het vaakst beloond. Aangename verrassingen krijgen geen kans, de slechte daarentegen krijgen hierdoor zelfs garanties!” Hij noemde de glazen piramide, die door architect I.M. Pei ontworpen werd op vraag van wijlen François Mitterand, als een voorbeeld van hoe het zou moeten. “Wat een moed, wat een ambitie om het in het hart van het Louvre te plaatsen!”

Jan Kaplicky (1937-2009)

Selfridges te Birmingham

(18.1.2009) Oprichter van Future Systems Jan Kaplicky overleed op 14 januari jl. in de Tsjechische hoofdstad Praag, slechts enkele uren nadat hij vader geworden was van een dochtertje.

Kaplicky vluchtte in 1968 uit het toen nog communistische Tsjechoslowakije naar Londen, waar bij begon te werken voor Denis Ladus, Richard Rogers (met wie hij deelnam aan de Centre Pompidou-ontwerpwedstrijd) en Norman Foster. In 1979, hij werkte toen nog samen met Foster, richtte hij zijn ontwerpstudio Future Systems op.

In de jaren tachtig bedacht het Londense bureau een aantal filantropische projecten: ecologische, goedkope en praktische plannen zoals noodwoningen voor rampgebieden en energiezuinige kantoorgebouwen. Future Systems heeft daarnaast veel projecten voor luxewinkels en woonhuizen ontwikkeld.

De studio werd bekend voor zijn doortastende en avontuurlijke ontwerpen, waaronder het NatWest Media Centre, de mediaruimte in het cricketstadion Lord’s Ground waarvoor hij in 1999 de RIBA Stirling Prize kreeg en Selfridges warenhuis in Birmingham met opvallende aluminium gevel. Het ontwerp voor de Nationale Bibliotheek in Praag uit 2007 blijkt zeer controversieel en zal wellicht niet worden uitgevoerd, ondanks het feit dat Kaplicky de competitie won. Pas met dit ontwerp kreeg hij nationale bekendheid in zijn geboorteland. Hem werd iets meer dan een jaar geleden de kunstprijs van het Tsjechische ministerie van Cultuur toegekend, maar hij weigerde de onderscheiding.

Monaco weer met beide voeten op de grond…

(15.12.2008) Het prinsdom Monaco heeft besloten om het mega-uitbreidingsproject in zee stop te zetten. De kosten voor dit project waren geraamd op 5 tot 10 miljard euro.

De redenen hiervoor zijn de economische crisis én een gebrek aan garanties voor het milieu. Het project voorzag een kunstmatige kaap die Monaco een tiental hectare op de zee gewonnen land zou opleveren. De werken waren gepland voor begin 2011.

“In de huidige omstandigheden zou het niet verantwoord zijn om een project met die omvang te lanceren,” bevestigde Prins Albert van Monaco. “De internationale crisis verplicht ons om meer financiële garanties te vragen, meer zekerheid. Ik wil trouwens dat de gevolgen voor het milieu tot een minimum beperkt blijven,” aldus nog de prins, die de garanties op een maximaal milieubehoud op dit moment niet overtuigend genoeg acht. De gepresenteerde projecten beantwoordden niet volledig aan de verwachtingen van de initiatiefnemers. De architecturale projecten houden wel rekening met de ecologische impact, door met name de ophogingen in die mate te beperken dat de zeestromingen behouden blijven, maar blijkbaar niet voldoende. Prins Albert wil eerst een zeer grondige ecologische studie, alvorens eventueel een nieuw project, in een andere vorm en dimensie, op te starten. Er is in elk geval nog geen nieuwe datum bepaald voor een uitbreiding “nieuwe stijl”.

Opera Sidney blijft verweesd achter

(1.12.2008) Utzon werd geboren op 9 april 1918 in Kopenhagen. Hij behaalde zijn diploma architectuur in 1942 aan de Academie voor Schone Kunsten van Kopenhagen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vluchtte hij naar Zweden en trok nadien naar Finland om er onder meer te werken voor de internationaal befaamde Alvar Aalto. In1957 – hij was toen nog niet bekend – werd hij laureaat van een internationale ontwerpwedstrijd voor de bouw van Operagebouw in Sidney aan de oostzijde van de haven. Hij start de bouw van de Opera mee op in 1959, maar moest zich in 1966 terugtrekken wegens meningsverschillen met de Australische autoriteiten. Peter Halln, David Littlemore en Lionel Todd namen het project over tot aan de oplevering ervan in 1973.

Utzon ontwierp in 1985 onder meer het parlement in Koeweit en kreeg verschillende internationale prijzen en erkenningen, zoals de Medaille Alvar Alto, de Légion d’Honneur, de Pritzker Prize (2003), de Deense Sonning prijs en “La Grande Médaille d’Or” van de Académie française voor Architectuur.

Crisis in Moskou

(21.11.2008) De Rossija-toren, het toekomstige hoogste gebouw in Europa, moest in Moskou het Russische economische succes symboliseren, maar op vrijdag 21 november jl. heeft de projectontwikkelaar het hele plan afgeblazen ten gevolge van de financiële crisis.

De bouw van deze mastodont van 612 meter hoog en 118 etages, ontworpen door Norman Foster, zou een nieuw hoogterecord vestigen. Het zou de hoogste toren van Europa worden en de op een na hoogste ter wereld. Het 1,5 miljard kostende project werd met grote luister gelanceerd in september 2007, toen de Russische economie nog sterk groeide dankzij de hoge olieprijzen. Door de financiële crisis zijn de Russische beurzen geïmplodeerd en is de Russische economie sterk aan het afzwakken. De werken hadden moeten voltooid zijn in 2012.

De totale oppervlakte van de structuur zou 520 000 m² bedragen, waarvan 38% (of 200 000 m²) ondergronds. Het ontwerp voorzag 101 liften en de ondergrondse parkings zouden een capaciteit hebben van 3 680 voertuigen.

De bouw van Europa's hoogste wolkenkrabber in Moskou is opgeschort als gevolg van de financiële crisis. De projectontwikkelaar die de Rossija-wolkenkrabber bouwt, heeft moeite voldoende geld aan te trekken om de werkzaamheden te financieren. Dat maakte het bedrijf vorige vrijdag 21 november bekend. Volgens de Russische projectontwikkelaar Sjalva Tchiguirinski is het werk aan een aantal bouwprojecten stilgelegd door de economische onrust, waaronder ook het Kristall-gebouw in Khanti-Mansiisk, een petroleumgebied in Siberië, ook een ontwerp van Norman Foster.
Tchiguirinski heeft geen nieuwe datum opgegeven voor de hervatting van de werken, ook al verzekerde hij dat de opschorting slechts tijdelijk is. De gapende put op de werf heeft anders ook een symbolische waarde: die van een diepe financiële crisis…

Instituut voor Beeld en Geluid wint Gouden Piramide 2008

(24.11.2008) Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Ronald Plasterk heeft op zaterdag 22 november jl. in het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) de winnaar van de Gouden Piramide 2008 bekendgemaakt. De Rijksprijs voor Inspirerend Opdrachtgeverschap gaat naar de Stichting Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid met hun gelijknamige project in Hilversum. De Rijksprijs bestaat uit een geldbedrag van 50 000 euro.

Over het project
Het Beeld en Geluid-gebouw in het Mediapark in Hilversum werd gerealiseerd voor het beheer, de openbaarmaking en het gebruik van archieven van beeld en geluid van in de eerste plaats de publieke omroep. De “Experience” – het museumgedeelte van het gebouw – voorziet in de publieksfunctie. Een belangrijk deel van het gebouw bevindt zich ondergronds, bereikbaar via een enorme kloof, de “canyon”.

Uit het juryrapport
Het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid op het Mediapark in Hilversum is ongetwijfeld een van de opmerkelijkste gebouwen van de laatste jaren. Het gebouw is zeldzaam in zijn wonderbaarlijkheid. Een topprestatie van de architecten, die veel steun hebben gehad van de constructieve vindingrijkheid van het ingeschakelde ingenieursbureau. Zij maakten de indrukwekkende kolomvrije hal, de gevelconstructie en de funderingsbak voor een belangrijk deel mogelijk.
Wat ook wonderbaarlijk is aan het gebouw, is dat de opdrachtgever in feite een amateur was. Maar als algemeen directeur van de stichting is hij met een enorme leergierigheid en vasthoudendheid stap voor stap het proces ingegaan, van het veiligstellen van het benodigde budget, de Europese architectenselectie, het vervolmaken van het ontwerp, het doorlopen van de procedures tot het afdwingen van ‘wat hem beloofd was’ in de eindfase. Hij trad daarbij niet solistisch op, maar steunde nadrukkelijk op een team van drie directe medewerkers uit zijn organisatie en interne werkgroepen voor de functionele feedback.

Vier andere projecten waren genomineerd: Huis de Wiers in Nieuwegein, de Brug van Unilever in Rotterdam, het Stadsarchief in Amsterdam en de Villa van Vijven in Almere. De laureaat, het Instituut voor Beeld en Geluid, had vorig jaar ook al de Betonprijs 2007 in de wacht gesleept in de categorie Utiliteitsbouw.

De Rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap bestaat uit een bedrag van 50 000 euro, een speciaal vervaardigde trofee en een catalogus waarin de beste inzendingen van de editie 2008 uitvoerig worden gedocumenteerd en beschreven. Deze publicatie werd op 24 november jl. uitgegeven door Uitgeverij 010 te Rotterdam met de titel ‘Visioen en Werkelijkheid’ (Uitgeverij 010, ISBN 978 90 6450 667-3)

Belgische architecten herbouwen ‘Skanderbeg plein’ in Albanië

51N4E, een architectenbureau uit Brussel start binnenkort met de heraanleg van het Skanderbegplein in de Albanese hoofdstad Tirana. Het bureau dat eerder al in Tirana tekende voor een prestigieus kantoorgebouw, heeft de architectuurwedstrijd gewonnen voor de heraanleg van het plein.

Een 11-koppige internationale jury verkoos unaniem het Belgische ontwerp – getekend in samenwerking met de Albanese kunstenaar Anri Sala – boven vijf andere finalisten (Architecture Studio uit Frankrijk, Atena Studio uit Italië, Daniel Libeskind uit de VS, Josep Lluis Mateo uit Spanje en MVRDV uit Nederland).

Het centrum van Albanië

De heraanleg van het Skanderbegplein is geraamd op 10 miljoen euro en moet tegen het najaar van 2009 rond zijn. “Het centrum van Tirana is gerealiseerd door het fascistisch regime in 1930,” zegt architect Johan Anrys. “Het Skanderbergplein is ontworpen als een plein van de macht, met opeenvolgend het standbeeld van Stalin en vervolgens van Hoxha. Rond het plein bevinden zich het operagebouw, het nationaal museum, de nationale bank en verschillende overheidsadministraties. Maar vandaag is het plein verwaarloosd en verworden tot één groot verkeersknooppunt.”

De ontwerpwedstrijd voor de heraanleg van het Skanderbegplein is sinds de val van het communisme een van de eerste grote overheidsopdrachten voor de heraanleg van de publieke ruimte. “In de afgelopen tien jaar is in de hoofdstad Tirana werk gemaakt van het verwijderen van illegale gebouwen, verharden van straten, plaatsen van openbare verlichting en aanleggen van parken. Op dit ogenblik is de stad bezig met de opmaak van een structuurplan voor de hoofdstad’, aldus Anrys.

Tirana verkeersvrij

Het ontwerp van de Brusselse architecten maakt het plein, 170 meter op 170 meter groot, opnieuw helemaal verkeersvrij en hoogt het midden op tot drie meter boven de begane grond. Rondom wordt een zone van verschillende parken en tuinen aangelegd. ‘Temidden een ring van nieuw aangeplante bomen, bouwen we een zeer lage pyramide, met een maximum hoogte van drie meter. Tirana wordt aan een hels tempo volgebouwd en wij willen een plaats creëren, waar je kan ontsnappen aan de chaos van een door auto’s overspoelde stad’. Burgemeester Edi Rama motiveerde de beslissing van de jury als volgt: ‘Dit ontwerp weet de geschiedenis te respecteren en haar tegelijk te relativeren. Elke Albanees zal op de top van de pyramide in de positie van absolute macht kunnen staan.’

51N4E is een Belgisch architectenbureau, met hoofdkantoor in Brussel, en werd in 2000 opgericht door Johan Anrys, Freek Persyn en Peter Swinnen. De naam 51N4E verwijst naar de coördinaten van de Belgische hoofdstad. Het bureau werd al meermaals bekroond (o.a. met de prestigieuze Maaskantprijs in 2004) en heeft in België naast een tiental ontwerpprojecten momenteel drie grote bouwprojecten lopen (C-mine in Genk, CD&V hoofdkantoren in Brussel en TID Tower in Tirana) . www.51N4E.com

De schoenen van Hadid

(10.11.2008) De wereldberoemde Londense architecte met Iraanse roots Zaha Hadid heeft voor het even beroemde kledingmerk Lacoste een schoen ontworpen.

Het model werd voor het eerst aan het publiek voorgesteld tijdens de Frieze Art Fair in Londen. Het paar schoenen met signatuur Hadid heeft een innovatieve lederen textuur die zich zet naar de vorm van de voeten.

Het design refereert naar het logo van Lacoste, het beroemde krokodilletje. De schoen gaat in productie in maart 2009, met een eerste versie die in een beperkte oplage van 1000 paar op de markt komt. De definitieve versie is beschikbaar vanaf mei volgend jaar.

2 x prijs voor Villa 1

(10.11.2008) Het Nederlandse Powerhouse Company heeft met het project Villa 1 eind oktober de Dutch Design Award gewonnen in de categorie ’Privaat Interieur'. Nog geen drie weken later valt het project – het debuut van Nanne de Ru (°1976) - opnieuw in de prijzen met de AM NAi Prijs 2008, uitgereikt door het Nederlandse Architectuurinstituut (NAi).

Villa 1 was de eerste opdracht van Powerhouse Company na oprichting in 2005. Powerhouse Company ontwierp de villa als een 'gesamtkunstwerk'. Het interieur, inclusief een aantal speciaal voor de villa ontworpen meubels, vormt een integraal onderdeel van de architectuur. De jury van de Dutch Design Award prees onder meer de boekenkast, die tevens als constructief element het dak draagt.

De juryleden van de AM NAi Prijs deden er nog een schepje bovenop en roemden de villa op de Veluwe als een huis dat al bij de oplevering de status van ‘klassieker’ verdiende.
“Schoonheid is in de architectuur meestal een betrekkelijk begrip. Maar af en toe komt het voor dat die schoonheid zo overweldigend is, dat je er wel voor door de knieën moet gaan. Bij Villa 1 van Powerhouse Company is dat het geval.” Voorts prees de jury de architectonische kwaliteit die ontwerper Nanne de Ru bij zijn eerste gerealiseerde bouwwerk tot stand heeft gebracht.

De tweejaarlijkse AM NAi-prijs voor het beste gebouw dat in de voorgaande twee jaar is gebouwd door een architect jonger dan 40 jaar, is een initiatief van het Nederlands Architectuurinstituut (NAi) en AM.

Powerhouse Company werd in 2005 opgericht door Charles Bessard (1971) en Nanne de Ru (1976). Het bureau is gespecialiseerd in architectuur, stedenbouw en onderzoek en werkt aan een breed scala van opdrachten in binnen- en buitenland. Het heeft vestigingen in zowel Rotterdam als Kopenhagen.

Alle inzendingen voor de AM NAi-prijs zijn te bezichtigen in de minitentoonstelling ‘Feiten & Vormen’ in de foyer van het NAi en in het boek ‘Facts & Forms.’

Info: www.nai.nl
Praktisch: Nederlands Architectuurinstituut - Museumpark 25 - 3015 CB Rotterdam – info@nai.nl

RIBA Stirling Prize voor Zaha Hadid

De Nordpark kabelbaan krijgt de Europese RIBA Stirling Prize 2008. Het kantoor Zaha Hadid Architects ontwierp de vier stations van de nieuwe verbinding tussen het centrum van Innsbruck en het bergdorp Hungerburg.

De 1,8 km lange Nordpark kabelbaan bestaat uit vier nieuwe stations en een hangbrug over de rivier de Inn. In minder dan een half uur brengt de kabelbaan je van het centrum van de stad naar de top van de berg.

De vormgeving van elk station is aangepast aan de specifieke omstandigheden van de sites die zich op verschillende hoogtes bevinden (hoogteverschil tussen laagste en hoogste staton is 288m). Tegelijk primeert een coherente architectuurtaal door de vloeiende vormen. Deze aanpak was essentieel voor de vormgeving van de kabelbaan en toont de naadloze morfologie aan van Hadid's recente architectuur.

"Elk station heeft zijn eigen unieke context, topografie, hoogte en circulatie. We bestudeerden natuurverschijnselen zoals morenes en de beweging van het ijs. Want we wilden dat elk station verwees naar de natuurlijke ijsformaties, zoals een bevroren stroom." Zaha Hadid

De schelpvormige structuren vormen een gemeenschappelijke factor, die elk wel aan verschillende parameters werden aangepast. Twee contrasterende elementen "schelp en schaduw" geven aan elk station zijn ruimtelijke kwaliteit. De dakstructuren zijn licht en organisch en bestaan uit gekromd glas die lijken te zweven op betonnen sokkels. Zo ontstaat een kunstmatig landschap dat de beweging en de circulatie binnen in lijkt te beschrijven.

Nieuwe productiemethodes (onder meer op het gebied van vormgeving door hitte) garandeerden een erg preciese uitvoering van het digitale design. De architecten pasten technologieën toe uit de automobielindustrie om de gestroomlijnde vormen van elk station te realiseren.

Eiffeltoren te koop

(21.10.2008) Na de succesvolle veiling van een gelijkaardig stuk vorig jaar, toegewezen voor 180 000 euro, ging op 20 oktober jl. in hotel Drouot in Parijs een nieuw stuk van de originele wenteltrap van de Eiffeltoren onder de hamer. Het stuk van 3,5 meter bevat 18 treden en weegt zo'n 700 kg. Naar verluidt zou een Braziliaanse verzamelaar het stuk trap hebben gekocht voor 60 000 euro. Samen met de kosten mag hij in totaal meer dan 80 000 euro neertellen. Dat bedrag ligt in de lijn van de geschatte opbrengst, tussen 60 000 en 80 000 euro. Hij zou de trap een plaats geven in zijn huis.

De wenteltrap verbond destijds de tweede en derde verdieping van de Eiffeltoren. Het stuk werd weggehaald in 1983 en in 20 stukken verdeeld. Vier ervan zijn aan musea geschonken. Teleurgestelde kandidaat-kopers krijgen nóg een kans, want een ander deel van diezelfde trap zal op 26 november in Parijs geveild worden door Sotheby's. Dat stuk is 2m70 lang, weegt 750 kg en wordt geschat tussen 40 000 en 60 000 euro.

Koolhaas HouseLife : film en boek

Cineasten Ila Bêka en Louise Lemoine maakten tegelijk een film en een boek over één van de hoogtepunten van de hedendaagse architectuur: het Maison à Bordeaux (1998) van architect Rem Koolhaas.
De film gaat niet zoals de meeste architectuurfilms over het analyseren van het gebouw, de structuur of de geraffineerdheid van de architectuur. De filmmakers gunnen de kijker een blik in het dagelijkse leven in het Maison à Bordeaux, vooral gezien door de ogen van huishoudster Guadalupe Acedo.
Het Maison à Bordeaux heeft schuivende muren, op en neer bewegende kamers, platforms en automatische ramen. Het “bewegende” huis is op maat gemaakt van de bouwheer die na een auto-ongeluk in een rolstoel terechtkwam. Alhoewel het science-fiction gehalte niet ver weg lijkt, heeft dit huis een warme, zonnige uitstraling. Het is precies die sfeer die in de film tot uiting komt, naast het praktische ‘gebruik’ van deze woning. Op het einde becommentarieert ontwerper Koolhaas zelf zijn project.

De film is de eerste in de reeks “Living Architectures” over hedendaagse architectuur. De link tussen de architectuur en het dagelijkse leven in die huizen zal de rode draad worden in de filmreeks. Op die manier willen de filmmakers architectuur tot leven brengen en ze niet voorstellen als een steriel geïdealiseerd icoon.

Boek / DVD Koolhaas HouseLife, 25x30cm, 200 pagina’s. Info: www.koolhaashouselife.com

Global award for sustainable architecture 2008:
Carin Smuts (Zuid-Afrika), 2de laureaat internationale architectuurprijs voor duurzaam bouwen 2008

(22-09-2008) Een internationale jury riep in de Villa Savoye (Poissy-sur-Seine, in de buurt van Parijs) op 22 september jl. de Zuid-Afrikaanse architecte Carin Smuts uit tot 2de laureaat  van de Internationale Architectuurprijs voor Duurzaam Bouwen. Ze kreeg de prijs overhandigd door Hermann Kaufmann, de laureaat van de eerste editie (2007) en voorzitter van de jury van de huidige editie.

Het begrip van duurzame ontwikkeling wordt stilaan geaccepteerd. Over de hele wereld is de duurzaamheid één van de sluitstenen van een nieuw rationalisme in het ontwerpproces.
De bedoeling van de Global Award for Sustainable Architecture (internationale architectuurprijs voor duurzaam bouwen) is om jaarlijks vijf levende architecten te eren die vooruitstreven naar duurzaam bouwen. Onder de vier andere genomineerden is één Belgische ontwerper, Philippe Samyn.

De initiatiefnemers willen deze actie benadrukken door de bouw van een COLLECTION-MANIFESTE D´ARCHITECTURE DU XXIème SIECLE EN SEINE AVAL: elke (huidige en toekomstige) laureaat mag een project ontwerpen in elk van de 51 gemeentes van het urbanisatieproject Seine Aval.  Bedoeling is dat elk project een staaltje van doordachte duurzame architectuur is/wordt. In 2058 zal het project voltooid zijn met 51 huizen, het resultaat van een langetermijnproject zonder voorgaande.

Carin Smuts (°Pretoria, 1960), richtte haar architectenbureau CS Studio op in 1989.  Ze is zeer sociaal geëngageerd en bouwt onder meer in de Zuid-Afrikaanse townships en landelijke dorpen - in samenwerking met de lokale bevolking - zeer budgetvriendelijke sociale woningen en voorzieningen. Daarnaast doceert ze aan verschillende universiteiten in Zuid-Afrika en Namibië.
http://www.global-award.org

Uniek interieur van joods gezin ontdekt

(10/09/08) In een woning in Amsterdam-Zuid hebben onderzoekers een nog bijna geheel intact interieur van een joodse familie ontdekt. De voorkamer is nog authentieker dan het Anne Frankhuis.

Het gezin van bankier Lodewijk Korijn verliet de woning in 1942, toen het werd afgevoerd naar concentratiekampen. Tot nu toe bleef alles nog in dezelfde staat als toen de joodse familie er nog woonde. Alexander Westra, universitair docent erfgoedstudies aan de Universiteit van Amsterdam, deed de bijzondere vondst vorig jaar, toen hij meewerkte aan een project waarbij historische interieurs in de hoofdstad in kaart werden gebracht.

Hij vindt dat de woning op de monumentenlijst moet komen. ,,Je zou er een herinneringsplek van kunnen maken.'' Na de oorlog kwam het pand in bezit van het bisdom Haarlem. ,,Die maakte er een studentenhuis van voor theologiestudenten van de Vrije Universiteit. Zij gebruikten de voorkamer als gemeenschappelijke ruimte.'' In het interieur zijn dan volgens hem dan ook wel wat sporen van feestjes te vinden, maar de inrichting bleef bewaard.

In de voorkamer bevindt zich nog een originele buffetkast die is geïntegreerd in de lambrisering aan de wand. Ook de verlichting, die nog altijd werkt, is volgens de docent zeldzaam. In de achterkamer zijn ook enkele oorspronkelijke details te vinden, ondanks dat hier ooit een brand heeft gewoed. Het interieur behoort tot de stijl van de Amsterdamse School. Volgens Westra zijn die vrijwel verdwenen in de Nederlandse hoofdstad.

Vader Korijn stierf al eerder in Amsterdam. Zijn vrouw Debora kwam om het leven in maart 1945 in Bergen Belsen. Hun drie dochters vonden de dood in 1943 in de kampen Sobibor en Auschwitz.

Burj Dubai is hoogste toren ter wereld

(10/09/08) Met een hoogte van 688 meter is de Burj Dubai is nu ook de facto het grootste gebouw ter wereld. De toren is hoger dan de KVLY-TV mast in de Amerikaanse staat North Dakota, die sinds 1963 de hoogste structuur ter wereld was, met een hoogte van 628,8 meter.

Met meer dan 160 verdiepingen is de toren in Dubai nu hoger dan het Tapei 101-gebouw (508 meter) in Taiwan en de CN-Toren (553,33 meter) in Toronto, Canada. Na de afwerking zal de Burj Dubai aan alle vier de criteria voldoen die opgesteld zijn door de Council on Tall Buildings and Urban Habitat (CTBUH), die de grootste gebouwen ter wereld classificeert. CTBUH meet de hoogte van de gebouwen tot de top, de hoogste bezette verdieping, de top van het dak en de punt van de spits, pinakel, antenna, mast of vlaggenmast.

Momenteel werken zo'n 7.500 arbeiders aan de toren. Die zou volgend jaar af moeten zijn. Burj Dubai, vaak omschreven als het nieuwe hart van de stad, zal exclusieve hotels, zakenfaciliteiten, moderne woningen, winkelcentra en vrijetijdsvoorzieningen herbergen.

Denemarken en Duitsland akkoord over reusachtige brug

(04/09/08) Denemarken en Duitsland gaan een 19 kilometer lange brug bouwen die beide landen met elkaar verbindt. De plannen daarvoor bestonden al langer, maar nu hebben de transportinministers van beide landen in Kopenhagen daarover ook het akkoord getekend.

Het verdrag werd ondertekend door de Duitse minister van Transport Wolfgang Tiefensee en zijn Deense ambtsgenote Carina Christensen. De auto- en spoorwegbrug van ongeveer 19 kilometer tussen Rodbyhavn (op 150 kilometer ten zuiden van Kopenhagen) en Puttgarten (in het noorden van Duitsland) overspant de Fehmarn Belt, een arm van de Baltische zee. De brug zal de reistijd per auto en per trein tussen Kopenhagen Hamburg aanzienlijk inkorten.

Prijskaartje: dik 5 miljard euro. Die investering zal teruggewonnen worden door tol te heffen voor de gebruikers van de brug. De bouw begint in 2012. De ingebruikname is voorzien voor 2018. De parlementen van beide landen moeten wel hun fiat nog geven.