In de krant De Tijd verscheen op 15 mei jl. een artikel van journalist Lars Bové over de communautaire perikelen in de Orde van Architecten. Daarop kwam een wederwoord van de voorzitter van de Orde.
Artikel verschenen in De Tijd:
België zoals het is: de architecten
Vlaamse Raad van Architecten hekelt jarenlange wanpraktijken aan Franstalige zijde
analyses Lars Bové
België zoals het is: de Orde van Architecten. Het zou een mooie tv-reeks opleveren over de communautaire problemen van ons land. De Vlaamse architecten willen de Nationale Orde splitsen. Ze willen een eigen beleid voeren. Ze zijn de 'Charleroi-praktijken" beu. De Franstaligen zeggen "Non"'. En nu barst het.
De maat is vol. "We blazen de hele boel op." De ergernis bij de Vlaamse Raad van Architecten heeft het kookpunt bereikt. Vanaf volgende maand vallen meer dan 40 medewerkers van de Nationale Orde van Architecten zonder loon. De federale minister Sabine Laruelle (MR° draait de geldkraan dicht. Ze pikt het niet dat de Vlaamse architecten hun autonomie opeisen in de Nationale Orde. "Dat is chantage! We stappen naar de Raad van State én naar de Vlaamse regering," vertrouwt Bernard Vauterin, de voorzitter van de Vlaamse Raad, De Tijd toe.
De impasse is compleet. Het doet denken aan de communautaire impasse in de nationale politiek. Alleen bieden verkiezingen hier geen uitweg.
Bij de Orde van Architecten moeten alle beslissingen nog in een nationale raad bekrachtigd worden. De wet die dat bepaalt, dateert van 1963. Ze is nooit aangepast aan de opeenvolgende staatshervormingen. Heel wat materies die belangrijk zijn voor architecten, zoals ruimtelijke ordening, zijn al lang verhuisd naar de gewesten en de gemeenschappen. "Ons geduld is op"', zucht Vauterin. "Wij hebben jarenlang overleg. Maar nu willen we vooruit. Onze architecten betaalden vorig jaar nog een bijdrage van 470 euro. Voor dat geld verdienen ze een moderne beroepsorde, die hen professioneel bijstaat met middelen van de 21ste eeuw. Ze betalen niet voor de wanpraktijken bij de Nationale Raad. Met mandatarissen die consultancycontracten toekennen aan vrienden, die zonder mandaat onroerend goed kopen en snoepreisjes maken. We moesten op een gegeven moment ook de bankrekening van de orde weghalen bij KBC omdat die bank te Vlaams is. Dat kan niet meer door de beugel!"
92 procent
Het communautaire gekrakeel bij de architecten sleept al lang aan. Al in 2003 richtten de 5 Vlaamse provincieraden een "Nederlandstalige Orde van architecten op. Dat was niet meer dan een "feitelijke vereniging". Twee haar later kwamen er ook zo twee verenigingen aan de andere kant van de taalgrens. Er volgde dan een wetswijziging die de afdelingen apart liet vergaderen. Maar wat de Vlamingen ook zouden beslissen, ze moesten nog altijd voor elke beslissing het groene licht krijgen van de Nationale Raad, met daarin tien Vlamingen en ook tien Frans- en Duitstaligen. Met de komst van een nieuwe nationale voorzitter een jaar geleden is dan weer beslist opnieuw meer in nationale werkgroepen te vergaderen. voor de Vlamingen was het terug naar af. Op 16 september werd de toestand besproken op een congres in Leuven met alle stemgerechtigde mandatarissen. Het resultaat van de stemming was overduidelijk. 88 procent stemde voor een autonome Vlaamse orde. 92 procent wilde de Vlaamse orde niet langer onder het juk van een federale minister, wel onder een federale minister.
Maingain
Maar de bevoegde minister, Sabine Laruelle (MR), ligt dwars. En volgens welingelichte bronnen trekt kartelgenoot en communautair scherpslijper Olivier Mangain (FDF) mee aan de touwtjes. Onder druk van Maingain eist de minister nu dat de Orde van Architecten – als ze dan toch hervormd wordt – een aparte Brusselse kamer zou krijgen. Dat zien de Vlaamse architecten, die het grootste deel van het budget leveren, niet zitten. En dus plaatst Laruelle de Vlamingen nu voor een ultimatum. In een brief van maandag 10 mei, die De Tijd kon inkijken, zet de minister de Nederlandstalige Raad van Architecten het mes op de keel. Ze wil dat de Vlaamse Raad geen middelen meer krijgt van de Nationale Orde. En die Vlaamse Raad mag niet meer optreden als "wettelijk orgaan" van de Orde. Anders gaat de minister niet akkoord met de begroting van 2010 en kunnen 44 medewerkers vanaf juni niet meer worden vergoed.
De minister lijkt met twee maten en twee gewichten te werken. Het is opvallend hoe ze blijkbaar geen graten ziet in het feit dat de Brusselse en Waalse architectenverenigingen toch ook openlijk optreden als wettelijk orgaan van de Nationale Orde. Bovendien was het nog een punt van het oranje-blauwe regeerakkoord om alle beroepsordes te hervormen naar het voorbeeld van de Orde van Advocaten, met twee (niet drie) afdelingen langs de taalgrens. Niet verwonderlijk dat CD&V-kamerlid Mia De Schamphelaere nog in extremis op de laatste dag van de legislatuur een wetsvoorstel indiende om de Orde te hervormen zoals eerst was afgesproken.
Of hoe de huishouding van ons land zich zelfs op het microniveau vast rijdt. Hoe de communautaire meningsverschillen zich lang niet beperken tot onze politici, maar ook op het terrein merkbaar zijn.
De reactie van arch. De Keyser, voorzitter Orde van Architecten
Ter attentie van de krant "De Tijd"
Geachte Heer, Mevrouw
Als gevolg van de publicatie van uw artikel van 15 mei 2010, wens ik te reageren op de inhoud ervan en op enkele punten die B.VAUTERIN aanhaalt.
Mijnheer VAUTERIN schept gewild verwarring tussen de officiële organen van de Orde van Architecten (Vlaamse Raad, zoals die gedefinieerd is door de Ordewet van 1963) en een Feitelijke Vereniging (de Vlaamse Raad fv, die architecten van verschillend niveau, al dan niet mandatarissen van de Orde, vermengt).
Sinds 2003 tracht deze feitelijke vereniging, die een totale scheiding van de Orde voorstaat (en niet gedragen is door een ruime consensus), met alle middelen de werking van de organen van de Orde te hinderen. Ik zal met enkele voorbeelden aantonen hoe sommige procedures ten onrechte werden aangeklaagd.
- Wij gebruiken 2 banken in de Orde; de KBC en de CBC (filiale van de KBC). Dit houdt het gebruik van het "Isabelle" protocol in en dat kost ons verschillende duizenden euro's. Tijdens een zitting van de Nationale Raad hebben we besloten om een offerteaanvraag voor de bankdiensten aan de grote banken van het land te richten. De bank Dexia bleek de meest voordelige inschrijver te zijn. De Raad heeft nooit de intentie gehad om een zogezegd Vlaamse Bank te ontwijken. Maar een lid van deze feitelijke vereniging heeft wel duidelijk te kennen gegeven dat het voor hem een Vlaamse Bank moest zijn.
- Het is totaal onjuist om te beweren dat de Vlaamse architecten het grootste gedeelte van het budget leveren. Elke taalvleugel heeft zijn eigen budget, net als de Nationale Raad. De inkomsten worden prorata van het aantal ingeschreven leden toegewezen. De Vlaamse architecten, die groter in aantal zijn, beschikken over inkomsten die in verhouding staan met hun bijdrage.
In afwachting van een hervorming, werken de twee taalvleugels quasi autonoom. Maar waar Mevrouw de Minister van de Middenstand zich tegen verzet, is dat de feitelijke vereniging het geld van de Orde gebruikt om haar eigen jaarverslag te publiceren of om een nieuwjaarsreceptie te organiseren. Ik ben verbaasd over de visie van M.VAUTERIN die spreekt over "CHARLEROI" praktijken wanneer hij zelf middelen van de Orde afwendt ! De Regeringscommissaris, de juridische Assessor van de Nationale Raad en ikzelf hebben verschillende malen deze wanpraktijken aangeklaagd. Het verwondert me des te meer dat bij het nazicht van onze rekeningen door de revisor, wij hebben vastgesteld dat langs Vlaamse kant de laattijdige betalingen van de bijdragen bijna 70% bedragen; wanneer er ongeveer 55% van de architecten op de Vlaamse rol staan en 45% op de Franstalige rol.
Sinds 2003 is de situatie geëvolueerd. Er bestaat een akkoord tussen de twee taalvleugels om twee onafhankelijke communautaire Ordes te creëren voor alle ordinale en gewestelijke materies. Een federaal orgaan, dat beperkt is, zou worden ingesteld om de deontologische regels en de federale en internationale materies te behandelen. Deze stemming, die plaats had op 23 april laatstleden, heeft een ruime meerderheid behaald. Slechts 3 leden van de feitelijke vereniging, een derde van de Vlaamse vleugel van de Nationale Raad, bracht een negatieve stem uit.
Ik heb op verschillende ogenblikken de vertegenwoordigers van de voornaamste beroepsverenigingen van architecten van het land ontmoet en zij delen deze visie. Ze laat aan elke Gemeenschap toe om autonoom te zijn en om, voor een klein land, een gemeenschappelijke benadering te hebben voor een deontologie en Europese en internationale materies. Er valt niet te vergeten dat 70% van de nieuwe richtlijnen uit Europa komen.
Het is waar dat we over een modern instrument moeten beschikken om aan de opdracht van de Orde te voldoen. Sinds enkele maanden bestaat er bij de mandatarissen van de Nationale Raad een reële wil om vooruitgang te boeken in deze hervorming.
Als voorzitter waak ik er zorgvuldig over dat het overleg met iedereen de motor vormt van deze hervorming die efficiënt en voordelig moet zijn voor de maatschappij en voor de architecten. De Orde is een wettelijk orgaan waarin de regels te respecteren zijn.
Ik blijf graag ter uwer beschikking om op uw vragen te antwoorden.
Met de meeste hoogachting,
arch. Michel De Keyser
voorzitter
