Stadhuis Antwerpen klaar voor de toekomst

  • architecture-
  • architecture-
  • architecture-
  • architecture-

    Na een grondige restauratie en renovatie van 3,5 jaar opent in juni het stadhuis van Antwerpen opnieuw haar deuren. De benedenverdieping wordt een publieke ruimte – conform de hedendaagse comforteisen. En op het gebied van duurzaamheid is het Schoon Verdiep, zoals de Antwerpenaren hun stadhuis noemen, helemaal klaar voor de toekomst. 

    “Het was een huzarenstukje om alle hedendaagse technieken in een historisch gebouw te stoppen,” zegt Bart Biermans van architectenbureau HUB. Samen met het architectenbureau Origin, experten op gebied van restauratie, en vijf ingenieursbureaus vormen ze het bouwteam. Zij wonnen in 2014 samen de open oproep van de Vlaamse Bouwmeester. In 2018 startten de werken.

    De benedenverdieping werd helemaal gereorganiseerd – in lijn met het historische plan - tot een heldere, publieke ruimte. En het belangrijkste: de hoofdtoegang komt weer naar de Grote Markt. Dus vanaf nu gaan de deuren niet enkel open voor trouwerijen, maar is iedereen langs die zijde welkom. Een grote ingreep op de tweede verdieping was het vervangen van twee bestaande dakstructuren door vestibules, grote centraal gelegen ruimten waarlangs het daglicht rijkelijk binnenvalt. Op het Schoon Verdiep zelf werden enkele functies gewijzigd om het ruimtegebruik te optimaliseren.   

    Biermans stelt een ‘snoeien om te bloeien’-benadering voorop: “Elementen die vanuit de erfgoedbenadering storend zijn, maken plaats voor elementen die meer eer doen aan de historische structuur en het toekomstig gebruik van het gebouw. 

    Barbara Pecheur van Origin: “Qua erfgoed was alles op zich in relatief goede staat. Met uitzondering van het goudleder en het behangpapier op het Schoon Verdiep. De oververhitting en droge lucht deed geen goed aan het goudleder en bepaalde stukken van het behangpapier.” De nieuwe klimaatregeling heeft bijna museale kwaliteiten, maar er kwam veel puzzelwerk aan te pas om alle technische uitrustingen te integreren in het interieur. Biermans: “Het restauratieve vertrekt van wat er is, technieken vetrekken van wat er niet is. En dat is niet altijd evident.”

    Pecheur: “De immateriële erfgoedwaarde is belangrijk, het stadhuis bestaat al meer dan 450 jaar als ‘stadhuis’ en dat is zeer uitzonderlijk.” Pecheur heeft het ook over ‘gelaagde samenhang’. “In de 16de en de 19de eeuw werden er ook al aanpassingen doorgevoerd, maar dat gebeurde altijd respectvol, met een terugblik op wat de voorgangers deden.”  

    “En dat hebben wij ook gedaan: kijken naar wat zij deden en daarop verder werken,” besluit Biermans. Wie zei alweer: het werk is nooit af? 

    Origin Architecture & Engineering

    Origin Architecture & Engineering is een architecten- en stabiliteitsbureau dat toekomst wenst te geven aan de rijkdom van het verleden. De restauratie, de renovatie en de herbestemming van een waardevol gebouw of site betekent eerbiedig omgaan met dit erfgoed met respect voor de plaats, de mens en de betekenis.

    Zijn hedendaagse architectuur en de restauratie of renovatie van erfgoed, als resultaat van een gelijkaardige aanpak, dan niet hetzelfde vak? Het antwoord is niet vanzelfsprekend: ja voor het principe, maar neen voor de actie. 

    Het feit dat op bestaande gebouwen wordt ingegrepen, vereist de uitvoering van diepgaande voorbereidende studies om alle bijzonderheden en kwaliteiten te ontdekken, te kennen en te eerbiedigen. Dit betekent dus automatisch dat er beroep moet worden gedaan op specialisten. Zo zijn een groot deel van de vennoten, projectleiders en medewerkers binnen Origin Architecture & Engineering in het bezit van een master erfgoedrestauratie. De kennis is des te gerichter. Verschillende vennoten en medewerkers van Origin Architecture & Engineering geven les in de Nederlandstalige en Franstalige universiteiten van ons land (Universiteit Antwerpen, UCL, ULB, Master Paix Dieu en VUB).

    Vandaag bestaat Origin Architecture & Engineering uit 40 medewerkers met ongeveer een gelijke verdeling tussen Nederlands- en Franstaligen. Zo is Origin Architecture & Engineering een architectenbureau dat actief is in beide taalgemeenschappen. 

    Voor zowel openbare als privégebouwen, bruggen of andere infrastructurele werken met een patrimoniale waarde in de culturele zin van het woord, staat Origin Architecture & Engineering in voor de studies en de opvolging van hun restauratie of renovatie. Hiervoor worden onder meer historische, architecturale en technische studies ondernomen.

    Origin Architecture & Engineering staat eveneens in voor de stabiliteitsstudies en de coördinatie van de technische uitrustingen. De aanpak is globaal, alle technische problemen worden bestudeerd.

    HUB

    HUB is een studio voor architectuur en stadsontwerp opgericht door Koen Drossaert en Bart Biermans. Sinds onze start in 2004 hebben wij een stevige reputatie opgebouwd met projecten die architecturaal, sociaal en intellectueel coherent zijn. Goed ontworpen ruimte laat mensen een beter leven leiden, ondersteunt duurzame transitie en creëert mogelijkheden voor toekomstige generaties. Dit bewustzijn drijft ons in onze zoektocht naar de meest genereuze en heldere antwoorden op de vragen die ons voorgelegd worden. Wij geloven in de idee van een ‘intelligente’ ruimte die deze antwoorden belichaamt.

    Voor HUB staat het leveren van integrale ontwerpkwaliteit doorheen verschillende schalen centraal. We hanteren het principe van ‘scherpte-diepte’. Daarbij houden we tegelijkertijd het grote geheel en het kleinste detail scherp in beeld. We maken met andere woorden architectuur die structuur verleent aan de stad, en ontwerpen stedenbouwkundige ontwikkelingen vanuit een architecturale en bouwkundige realiteit. Dit is onze belangrijkste toegevoegde waarde en onderscheidende kwaliteit.

    Ontwerpen is het hart van onze expertise. Kennis, kunde en verbeelding staan daarbij voorop. Kennis helpt ons de realiteit inschatten waarbinnen een project zich bevindt. Onze kunde staat in voor het vertalen van deze realiteit naar een kwaliteitsvolle en realiseerbare ontwikkeling. De kracht van de verbeelding verleent het project betekenis en identiteit. Het bouwen is daarbij een belangrijke randvoorwaarde. Een goed begrip van hoe het project ‘gemaakt’ wordt, is voor ons een grote bron van inspiratie tijdens het ontwerpen.

    HUB vertrekt vanuit de vragen die ons gesteld worden, eerder dan vanuit de antwoorden die wij willen geven. Onze ontwerpen komen tot stand vanuit een kritisch-dienstbare en onderzoekende houding. Het is deze houding die vormgeeft aan ons oeuvre.

    De studio telt 31 medewerkers en is gestructureerd rond 5 teams. 4 daarvan werken aan ontwerpen van stad tot stoel, van schets tot oplevering. 1 team werkt meer transversaal en focust zich op procesverbetering en technische innovatie. Onze organisatie is klein genoeg voor een zeer nauwe betrokkenheid van beide stichtende partners, en stevig genoeg om grote en complexe opgaven aan te kunnen.

    De studio heeft reeds verschillende bijzondere gebouwen op haar naam staan. We denken onder meer aan Art Basics for Children in Brussel, de hoofdkantoren voor IOK in Geel, de (hoofd)brandweerkazerne in Mechelen, en de hoofdkantoren voor het Stedelijk Onderwijs in Antwerpen. Parallel aan de realisatie van het stadhuis, is Hub ook projectarchitect voor de restauratie en herinrichting van het historisch gerechtsgebouw, eveneens in Antwerpen.

    • Aangemaakt op .

    Adressen

    België
    MediaXel
    Maria van Hongarijelaan 64
    BE - 1083 Brussel
    +32 (0)2 772 40 47
    +32 (0)2 771 98 01 (fax)

    Vertegenwoordiging Italië
    Casiraghi Global Media srl
    Via Cardano 81
    IT - 22100 Como - Italia
    +39 031261407

    Contact

    Secretariaat : Pascale Cloots

    Advertenties :

    Hoofdredacteur : Nicolas Houyoux

    Podcast en webinars : Lylian Kubiak

    Social Media : Vincent de Puydt

    Verantwoordelijke uitgever :
    Philippe Maters

    Social

    MediaXel bvba - © 2022 - 
    Verantwoordelijke uitgever : Philippe Maters, Maria van Hongarijelaan 64, BE - 1083 Brussel