Shortlist Prix de Rome Architectuur 2026 bekend

De genomineerden voor deze prestigieuze en oudste architectuurprijs van Nederland krijgen een werkbudget om gedurende vier maanden een vervolgopdracht uit te werken. In deze fase verdiepen zij hun positie en onderzoek rond het thema Terminal Velocity.

Ontwerpen in een wereld die te snel verandert

De deelnemers worden uitgedaagd om een ruimtelijke interventie te ontwikkelen op een zelfgekozen locatie. Die interventie moet reageren op een wereld waarin veranderingen zich sneller voltrekken dan ze kunnen worden gestuurd. Oftewel: bouwen terwijl alles onder je voeten verschuift. Veel succes daarmee.

Na deze werkperiode kiest de jury op 17 december de winnaar. Die ontvangt 60.000 euro en ondersteuning voor een internationaal residencyprogramma naar keuze. De resultaten worden vanaf december gepresenteerd in het Het Nieuwe Instituut in Rotterdam.

Een brede en internationale jury

De jury bestaat uit onder anderen Lesia Topolnyk, landschapsarchitect Dirk Sijmons en criticus Nick Axel. Verder nemen ook Paul Cournet, Inez Tan en Ekim Tan plaats in de jury, met Ivo de Jeu als technisch voorzitter.

Naast de vier genomineerden kende de jury ook eervolle vermeldingen toe aan onder meer David Habets, Hannah Liem, Rik Lambers en Studio Method.

Vier projecten, vier manieren om met chaos om te gaan:

Namelok – Holding the Image, Losing the Ground

Dit voorstel onderzoekt een pijnlijke paradox: het landschap dat we willen beschermen, wordt juist aangetast door de pogingen om het te behouden. In de Krimpenerwaard — typisch Nederlands veengebied — wordt zichtbaar hoe bodemdaling en landbouwdruk elkaar versterken. De jury waardeert vooral hoe het project deze spanning vertaalt in een krachtig ruimtelijk gebaar, onder meer via keramische elementen die de fragiliteit van het landschap verbeelden.

Maarten Plomp & Iris van der Wal – Prefab as Found

Hier ligt de focus op hergebruik, maar dan zonder nostalgie. Volgens de ontwerpers zit de waarde van bestaande gebouwen niet zozeer in hun structuur, maar in de losse onderdelen en hun herinzetbaarheid. Vertrekpunt is het voormalige ministerie van Sociale Zaken in Den Haag, ontworpen door Herman Hertzberger. Het voorstel transformeert het gebouw tot een soort fabriek voor architecturaal hergebruik. Ja, letterlijk een industrie rond demonteren en herassembleren.

Slodka x Zatta – Slow Assembly

In een tijd waarin alles sneller moet, pleit dit project voor het tegenovergestelde. Het introduceert het idee van “meervoudige temporaliteiten”, waarbij bouwprocessen verschillende snelheden mogen hebben. De gekozen locatie, het voormalige CSM-terrein in Breda, is niet toevallig: een plek waar juist maximale bouwsnelheid wordt verwacht. De spanning tussen politieke urgentie en materiële realiteit wordt hier bijna tastbaar.

Dérive – Welcome To The Black Box

Dit project richt zich op de ruimtelijke impact van digitalisering en industriële versnelling. Chipfabrikant ASML fungeert als symbool voor deze ontwikkeling. Geïnspireerd door het concept van “blackboxing” stelt het duo dat de processen achter technologische productie bewust onzichtbaar blijven. Hun voorstel wil die zwarte doos openen en inzicht geven in de ruimtelijke gevolgen ervan. De jury ziet het speculatieve karakter als een kracht: een manier om zichtbaar te maken wat er op het spel staat.