Nieuw cultureel huis in Groningen

Tumult, voorheen VRIJDAG geheten, ligt op de hoek van de Popkenstraat en de Nieuwe Markt, direct naast het Groninger Forum. Hier komen de verschillende disciplines die voorheen verspreid waren over meerdere locaties in de stad voor het eerst samen onder één dak. Naast ruimtes voor muziek, theater en beeldende kunst omvat het programma drie appartementen en verschillende commerciële ruimtes.

Rijksmonumenten

De opgave vroeg om een zorgvuldige omgang met een bijzonder stukje Groningen. Het project beslaat bijna een volledig bouwblok en bestaat uit twee rijksmonumenten, een gemeentelijk monument en nieuwbouw. De bestaande gebouwen kennen verschillende tijdslagen, van een 17e-eeuwse hoofdopzet en 19e-eeuwse aanpassingen tot 20e-eeuwse toevoegingen.

In plaats van deze verschillen uit te wissen, kozen NEXT architects en Koschuch Architects ervoor het ontwerp juist zichtbaar te maken. Oud en nieuw vormen samen een ensemble waarin iedere periode herkenbaar blijft. De nieuwbouw voegt zich daarbij naar de maat en schaal van de historische binnenstad, zonder zijn eigen tijd te ontkennen.

Waar het naastgelegen Groninger Forum zich nadrukkelijk als zelfstandig icoon manifesteert, kiest Tumult voor een andere relatie met de stad. De verspringende gootlijn, de parcellering en de kleur en textuur van het metselwerk zoeken aansluiting bij de omliggende monumentale bebouwing.

Gevel vertelt geschiedenis

Ook in de nieuwe gevel blijft de geschiedenis van het bouwblok leesbaar. Verschillende metselwerkverbanden verwijzen naar de ritmiek en raampatronen van gebouwen die eerder op deze plek stonden. Grote uitkragende vensters voegen daar een nieuwe, eigentijdse laag aan toe.

Deze ‘ogen op de stad’ verbinden binnen en buiten. Aan de binnenzijde vormen ze diepe zitnissen waar bezoekers en cursisten kunnen verblijven en uitkijken over Groningen. Andersom krijgt de stad via de vensters een glimp van wat zich binnen afspeelt.

Kunstdisciplines

Binnen draait het ontwerp om ontmoeting en uitwisseling tussen de verschillende kunstdisciplines. Een helder assenkruis op de begane grond verbindt de verschillende delen en binnentuinen van het samengestelde complex. Op het kruispunt ligt het hart van Tumult: een plek waar routes en gebruikers samenkomen. De binnentuinen brengen daglicht diep het gebouw in en bieden ruimte om ook buiten les te geven. Zo ontstaat een omgeving waarin muziek, theater en beeldende kunst niet alleen naast elkaar zijn gehuisvest, maar elkaar daadwerkelijk kunnen ontmoeten.

Met de opening van Tumult is een langdurig ontwerp- en bouwproces afgerond. Tegelijkertijd begint juist nu het volgende hoofdstuk, dat van de gebruikers. Het gebouw is ontworpen als een cultureel huis dat door gebruik, ontmoeting en nieuwe activiteiten steeds opnieuw betekenis krijgt.